Świat nadal próbuje dostosować się do dynamicznych zmian w obszarze sztucznej inteligencji. Fable – jeden z najpotężniejszych modeli AI, opracowany przez firmę Anthropic – działał tylko kilka dni, zanim administracja Białego Domu zdecydowała o jego zawieszeniu. Teraz Amerykanie i Europejczycy wspólnie starają się znaleźć rozwiązanie tej sytuacji.
Najbardziej doświadczeni inżynierowie Anthropic mają wkrótce spotkać się z przedstawicielami Białego Domu, aby wypracować kompromis w sporze, który doprowadził do zablokowania dostępu do zaawansowanych modeli AI firmy – Fable 5 i Mythos 5. Tymczasem Komisja Europejska analizuje, jakie skutki może mieć ta decyzja dla państw Unii Europejskiej.
W Stanach Zjednoczonych decyzja Białego Domu jest efektem napięć między administracją wcześniejszej kadencji Donalda Trumpa a Anthropic, które jest jednym z głównych rywali OpenAI. Spór ma swój początek w styczniu, gdy szef Anthropic, Dario Amodei, sprzeciwił się nowym warunkom współpracy z Pentagonem, który chciał uzyskać nieograniczony dostęp do modeli AI.
Anthropic odmówiło umożliwienia wykorzystywania swoich technologii do masowego nadzoru obywateli USA oraz do autonomicznych systemów uzbrojenia, co doprowadziło do zakazu współpracy z rządem i agencjami państwowymi. Na ich miejsce szybko pojawiła się firma OpenAI.
7 kwietnia firma ogłosiła powstanie modelu Mythos, przeznaczonego do wykrywania luk i błędów w programowaniu. Jak podaje Anthropic, dostęp do tego narzędzia mają jedynie zaufane firmy z branży cyberbezpieczeństwa. Dwa miesiące później technologia została znacznie ograniczona i udostępniona szerzej pod nazwą Fable, lecz tylko na krótką chwilę.
Model Fable funkcjonował jedynie kilka dni. W piątek wieczorem Anthropic komunikowało, że z powodu decyzji amerykańskich władz wyłącza dostęp zarówno do Mythos, jak i Fable. Rząd USA odcina dostęp dla użytkowników spoza kraju, powołując się na raport firmy Amazon, który wskazuje na możliwość obejścia zabezpieczeń modelu (tzw. jailbreak).
Anthropic i niezależni specjaliści tłumaczą jednak, że metoda jailbreak zaprezentowana przez Amazon działa tylko w nielicznych przypadkach, a jej efekty niewiele różnią się od możliwości innych zaawansowanych modeli, takich jak GPT-5 czy Grok 3.
Ta decyzja wywołała ponownie dyskusje w Europie na temat cyfrowej suwerenności Unii. Niestety na ten moment, zwłaszcza w obszarze sztucznej inteligencji, Europa nie dysponuje własnymi alternatywami wobec amerykańskich gigantów i prawdopodobnie nie ma ich w najbliższej przyszłości.
