Współczesna młodzież dorasta w świecie, który zmienia się gwałtowniej niż kiedykolwiek wcześniej. Z jednej strony słyszą, że mogą być kim tylko zechcą, z drugiej – nieustannie porównują się do niezwykle wyidealizowanych obrazów życia pokazywanych w mediach społecznościowych. To powoduje, że coraz więcej nastolatków boryka się z poczuciem samotności i niepokojem o swoją przyszłość. Olga Kwiecińska, założycielka Fundacji Cześć Ciało, opowiada o tym, jak rozpoznawać sygnały przeciążenia psychicznego u młodych, dlaczego szkoła nie nadąża za potrzebami współczesnych uczniów oraz jak narodził się pomysł na serię darmowych e-booków dla młodzieży i ich rodziców.
Presja, która ciąży na młodych, jest znacznie większa niż jeszcze kilka dekad temu. Pochodzi z wielu stron: od rodziców, szkoły, rówieśników czy całego otoczenia. Do tego dochodzi wpływ social mediów, które często podkładają kreskę pod poczuciem własnej wartości, kreując świat pełen sukcesów i wyjątkowości innych, co potęguje uczucie nieadekwatności.
Kiedyś życie młodych było prostsze – przewidywalna ścieżka edukacji, zakończona maturą, studia, a następnie stabilna praca i założenie rodziny. Dziś ten model się rozmywa. Studentom nie wystarczy sam dyplom, by czuć się bezpiecznie zawodowo – niepewność ekonomiczna i zmieniająca się sytuacja polityczna sprawiają, że ich wizja przyszłości jest bardzo niejasna. To właśnie ta niepewność jest dla nich powodem ogromnego stresu.
Jak podkreśla Olga Kwiecińska, kluczem jest nieustanna i prawdziwa uwaga wobec dziecka. To nie wielkie gesty, ale drobne sygnały – spojrzenie, zachowanie, drobne zmiany w nastroju. Aby to zauważyć, trzeba mieć czas i umieć słuchać, nie zaś odpytywać. Sam fakt, że rodzice ograniczają rozmowy do rutynowych pytań typu „jak minął dzień” czy „co jadłeś”, może sprawiać, że dziecko czuje się niedostatecznie rozumiane. „Mój syn zwrócił mi niedawno uwagę: 'Mamo, fajnie, że do mnie dzwonisz, ale zawsze mnie odpytujesz’” – mówi Kwiecińska.
W świecie, w którym media społecznościowe kreują nierealistyczny, często „disneylandowski” obraz życia, młodzi czują się jeszcze bardziej wyobcowani. Na profilu fundacji pojawiły się relacje młodzieży, które pokazują, że nawet spotkania z przyjaciółmi często są fasadą: towarzyszą im wyłącznie zdjęcia i stories, a prawdziwe relacje bywają powierzchowne. Również emocjonalne okazywanie uczuć w internecie bywa bardziej demonstracją niż prawdziwą więzią.
Kwiecińska przyznaje, że choć w jej domu rozmowy o emocjach są na porządku dziennym, to zna problem rodzicielskich błędów. Jej dzieci skarżyły się nie tylko na zbytnią dociekliwość, ale i presję. „Dzieci potrzebują czasu i uwagi, a to właśnie tego często brakuje” – tłumaczy ekspertka, podkreślając, że współczesnym rodzicom trudno jest nadążyć za potrzebami swoich pociech, zwłaszcza gdy sami dorastali w zupełnie innym świecie.
Samotność to chyba największe wyzwanie współczesnej młodzieży. Dzieci często czują się opuszczone, podczas gdy rodzice coraz częściej wpadają w pułapkę spędzania czasu ze smartfonem w ręku. Młodzi szukają wsparcia u rówieśników lub anonimowych osób w internecie, bo rozmowy z bliskimi zbyt często kończą się odpytywaniem, a nie prawdziwym słuchaniem. Brak lat budowania relacji sprawia, że dziecko niechętnie zwraca się po radę.
Dlatego właśnie powstała seria darmowych e-booków Fundacji Cześć Ciało, skierowana zarówno do młodzieży, jak i dorosłych – narzędzie, które ma ułatwić rozpoczęcie ważnych rozmów. Czasem łatwiej zacząć czytać niż otwarcie porozmawiać twarzą w twarz.
Szkoła z kolei pozostaje miejscem, które nie nadąża za czasem. Metody nauczania oparte na przestarzałych schematach, przygotowujące wyłącznie do egzaminów, nie dają młodym umiejętności przydatnych w XXI wieku. A kiedy młodzi angażują się w coś poza szkołą, często spotykają się z krytyką – co dodatkowo potęguje napięcie i sprzeczność między wymogiem indywidualizmu a presją dopasowania.
Idea fundacji zaczęła się od prostego spostrzeżenia: dzieci zadają niewygodne pytania i szukają odpowiedzi, lecz nie wszędzie mogą znaleźć dla siebie bezpieczną przestrzeń. Fundacja powstała właśnie po to, by stworzyć ją w miejscu, które młodzi znają doskonale – w internecie.
Seria e-booków powstała dzięki wsparciu PZU i wychodzi naprzeciw temu, czego młodzi najbardziej potrzebują – rozmów o presji, pierwszych relacjach, stresie i lęku. Fundacja wierzy, że każda dobra rozmowa zaczyna się od zadania właściwego pytania oraz prawdziwego wsłuchania się w potrzeby młodych, zamiast narzucania tematów wymyślonych przez dorosłych.
Czy czujesz presję wynikającą z wymagań społecznych i wpływu mediów społecznościowych? Podziel się swoimi przemyśleniami: agatagp@agora.pl.
