W Lublinie rusza przygotowanie do budowy nowoczesnego komputera kwantowego, co zostało zaplanowane w memorandum podpisanym przez władze województwa oraz przedstawicieli lokalnych uczelni. To urządzenie, oparte na zasadach mechaniki kwantowej, umożliwi realizację obliczeń wielokrotnie szybciej niż tradycyjne komputery.
W dokumencie podkreślono strategiczne znaczenie technologii kwantowych dla rozwoju naukowego, gospodarki oraz nowoczesnej administracji publicznej, a także wskazano na ambicję, by Lublin stał się jednym z czołowych centrów innowacji w Polsce. Zawarto tam również deklarację wspólnych działań na rzecz uruchomienia komputera kwantowego w regionie.
Pod memorandum podpis złożyli marszałek województwa Jarosław Stawiarski oraz rektorzy i prorektorzy czterech kluczowych uczelni w Lublinie: Politechniki Lubelskiej, Uniwersytetu Przyrodniczego, Uniwersytetu Medycznego i Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego. Projekt ten ma wspierać zarówno badania i rozwój uczelni, jak i usprawniać zarządzanie danymi w urzędzie marszałkowskim.
Politechnika Lubelska została wyznaczona na koordynatora naukowo-technicznego całego przedsięwzięcia. Rektor uczelni, prof. Zbigniew Pater, zaznaczył, że jest to pierwszy krok do realizacji budowy komputera kwantowego. – To ogromne wyzwanie pod względem naukowym i inwestycyjnym. Koszt takiego sprzętu jest szacowany na około 50 milionów złotych, nie licząc indywidualnych kosztów kubitów – wyjaśnił.
Dodał, że oprócz samej konstrukcji komputera ważne jest powołanie zespołu ekspertów, którzy będą zajmować się jego rozwojem i obsługą.
Według profesora, komputer kwantowy znajdzie zastosowanie nie tylko w badaniach naukowych, ale także w obszarach istotnych dla bezpieczeństwa państwa. – Te maszyny potrafią wykonywać obliczenia nawet 2500 razy szybciej niż obecnie najszybsze klasyczne komputery, co na przykład pozwala na znacznie szybsze rozwiązywanie zagadnień kryptograficznych – powiedział prof. Pater.
Zaznaczył również, że komputery kwantowe to przyszłość technologii. Obecnie na świecie działa kilkadziesiąt takich urządzeń, a w Polsce dwa – we Wrocławiu i Poznaniu. – Niedawno Dania ogłosiła inwestycję w największy komputer kwantowy wart 80 milionów euro, dostrzegając w tym szansę na rozwój kraju – dodał rektor.
W memorandum zamieszczono zobowiązanie do współpracy na rzecz pozyskania zewnętrznych źródeł finansowania, w tym funduszy unijnych, środków z Krajowego Planu Odbudowy oraz programów ministerialnych.
Komputer kwantowy to zaawansowane urządzenie, które zamiast tradycyjnych bitów wykorzystuje kubity – kwantowe bity sterowane falami elektromagnetycznymi. Jako kubity mogą funkcjonować pojedyncze jony uwięzione w polu elektromagnetycznym i precyzyjnie kontrolowane laserami, co pozwala na jednoczesne przetwarzanie wielu informacji i radykalnie szybsze rozwiązywanie skomplikowanych zadań niż komputer klasyczny.
Podpisanie memorandum odbyło się podczas VI Samorządowego Kongresu Trójmorza w Lublinie, gdzie spotkali się liderzy samorządowi, parlamentarzyści, dyplomaci, reprezentanci środowisk naukowych, biznesowych i eksperci ds. bezpieczeństwa z Polski oraz innych krajów Europy Środkowo-Wschodniej. Organizatorem wydarzenia jest Samorząd Województwa Lubelskiego.
Inicjatywa Trójmorza obejmuje 13 państw, w tym m.in. Austrię, Bułgarię, Czechy, Estonię, Litwę, Polskę, Rumunię oraz Węgry. Celem projektu jest stymulowanie rozwoju gospodarczego państw regionu oraz budowa silnego, zintegrowanego partnerstwa między Morzem Bałtyckim, Adriatykiem i Morzem Czarnym.
