Od 22 czerwca 2026 roku wejdą w życie nowe, bardziej restrykcyjne regulacje dotyczące jakości wody pitnej. Ministerstwo Zdrowia zdecydowało się zacieśnić normy, poszerzyć katalog badanych substancji oraz zmienić metody nadzoru nad sieciami wodociągowymi. Co ważne, po raz pierwszy dokładniejsza kontrola zostanie wdrożona również w instalacjach wodnych zlokalizowanych wewnątrz budynków.
Przez wiele lat system kontroli wody w Polsce był oparty na stałym zestawie parametrów, które regularnie się badało. Tymczasem wraz z rozwojem nauki odkryto nowe związki chemiczne, wcześniej nieobjęte nadzorem, które mogą przedostawać się do zasobów wody pitnej. To właśnie skłoniło Unię Europejską do aktualizacji norm. Polska dostosowuje się do nich dzięki nowemu rozporządzeniu Ministerstwa Zdrowia, które zacznie obowiązywać od 22 czerwca.
Zmiana systemu kontroli na model oparty na ocenie ryzyka
Dotąd nadzór nad jakością wody opierał się na stałych badaniach przeprowadzanych zgodnie z harmonogramem, niezależnie od rzeczywistej sytuacji w danej sieci. Teraz przepisy wprowadzają ocenę ryzyka, co pozwoli dostosowywać częstotliwość i zakres badań do lokalnych warunków. W praktyce oznacza to, że tam, gdzie woda ma stabilną jakość, kontrole mogą być rzadsze. Natomiast w miejscach wskazujących na potencjalne zanieczyszczenia monitoring zostanie rozszerzony. To podejście ma zwiększyć skuteczność kontroli i skierować ją właśnie na te obszary, gdzie istnieje realne ryzyko pogorszenia stanu wody.
Nowe substancje pod lupą. PFAS i bisfenol A w centrum uwagi
Jednym z impulsów do zmian było wykrycie nowych zagrożeń chemicznych. Grupa związków PFAS, stosowanych m.in. w przemyśle, produkcji opakowań czy tkanin technicznych, po raz pierwszy zostanie objęta restrykcyjnymi normami. Są to tzw. „wieczne chemikalia”, które bardzo długo utrzymują się w środowisku. Do listy dodano też bisfenol A, powszechnie wykorzystywany przy produkcji tworzyw sztucznych. Dokument rozszerza również wymagania dotyczące chloranów i chlorynów – związków mogących powstawać podczas procesów uzdatniania i dezynfekcji. Mieszkańcy mogą spodziewać się więc dokładniejszych analiz, a firmy wodociągowe będą musiały wykonać dodatkowe badania laboratoryjne.
Kontrola jakości wody aż do punktu poboru
Nowością jest znaczne zwiększenie nadzoru nad instalacjami wewnętrznymi budynków, czyli już po wodomierzu. Dotychczas sprawdzano głównie sieci wodociągowe należące do dostawców, jednak obecne przepisy rozszerzają monitoring również na domowe instalacje. To właśnie tam często dochodzi do pogorszenia jakości wody, mimo że opuszcza ona stację uzdatniania bezpieczna. Kontrola skupi się m.in. na stanie rur, armatury oraz używanych materiałach, ze szczególnym uwzględnieniem obecności ołowiu i ryzyka rozwoju bakterii Legionella w ciepłej wodzie użytkowej. W ten sposób wprowadza się szeroki monitoring jakości wody „aż do kranu”, co ma zapewnić maksymalne bezpieczeństwo konsumentów.
Ołów w instalacjach – poważne wyzwanie do naprawy
Chociaż obecność ołowiu jest od lat monitorowana, nowe przepisy wpisują się w europejski trend ograniczania narażenia ludzi na ten pierwiastek. Problem ten dotyczy głównie starszych instalacji wodnych, które wymagają modernizacji. Regulacje przewidują stopniowe zaostrzanie limitów dotyczących ołowiu, co może zmusić zarządców infrastruktury do wymiany przestarzałych elementów sieci oraz instalacji w budynkach. Dodatkowo przepisy ściśle określają zasady badań bakterii Legionella, szczególnie groźnych w instalacjach ciepłej wody. Dla przeciętnego mieszkańca zmiany nie będą wiązały się z dodatkowymi obowiązkami – mają one przede wszystkim podnieść bezpieczeństwo wody dostarczanej do domów i dostosować krajowe prawo do standardów UE.
