Co zrobić, gdy firma padnie ofiarą oszusta, a urząd skarbowy domaga się podatku od nieotrzymanej zapłaty? Ta kwestia zyskała właśnie odpowiedź dzięki wyrokowi Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Przez długi czas fiskus utrzymywał, że przedsiębiorca musi zapłacić podatek od tzw. dochodu należnego, czyli wartości zamówienia lub usługi należnej, choć faktycznej płatności nie otrzymał. Także wtedy, gdy to właśnie przedsiębiorca padł ofiarą oszustwa.
Przykład dotyczy polskiej firmy produkującej urządzenia chłodnicze. W czasie pandemii do przedsiębiorstwa zgłosił się rzekomy przedstawiciel francuskiej firmy, który zamówił sprzęt. Oszust podbił wiarygodność, co doprowadziło do wysłania towaru, mimo że faktyczny francuski kontrahent nigdy nie składał takiego zamówienia.
W konsekwencji przedsiębiorca stał się ofiarą podszywania się pod istniejącą firmę, co wykryto dopiero po dostarczeniu towaru. Jednak urząd skarbowy uznał, że mimo oczywistego oszustwa, firma powinna zapłacić podatek od „przychodu należnego”, ponieważ formalnie towar został sprzedany, a sprawa wymaga dokładnego wyjaśnienia w toku postępowania.
Chociaż polski przedsiębiorca nie miał technicznej możliwości wymóc zapłaty od fałszywego zamawiającego, początkowo przegrał ze skarbówką w pierwszej instancji. Dopiero Naczelny Sąd Administracyjny przychylił się do argumentów firmy, podkreślając, że nie ma podstaw do naliczenia podatku od dochodu, którego w rzeczywistości nie osiągnięto, ponieważ umowa nigdy nie została zawarta, a tożsamość oszusta pozostaje nieznana.
„Nie można mówić o dochodzie należnym, jeśli nie wystąpiła prawdziwa umowa, a podmiot, który rzekomo zamawiał towar, nie miał podstaw prawnych do składania zamówienia.” – podkreślił NSA.
To ważna wygrana dla przedsiębiorców, którzy padli ofiarą wyłudzeń i nie powinni być obciążani podatkiem od fikcyjnych przychodów.
