W poniedziałek Stany Zjednoczone zdecydowały się nałożyć dodatkowe 50-procentowe cła na wybrane produkty importowane z Kanady. Kanadyjski premier Mark Carney szybko zareagował, podkreślając gotowość swojego rządu do rozmów, jednak zapewnił, że będzie zdecydowanie bronić interesów gospodarki swojego kraju.
Prezydent Donald Trump podpisał trzy oficjalne proklamacje w oparciu o sekcję 338 ustawy taryfowej z 1930 roku. Ta regulacja pozwala rządowi na wprowadzanie ceł nawet do 50% na towary z określonych państw, jeśli wykryje się dyskryminację amerykańskich produktów, bez konieczności zgody Kongresu.
Nowe taryfy uderzają w różnorodne kanadyjskie dobra
Administracja USA argumentuje, że podwyżka ceł jest odpowiedzią na "niesprawiedliwe traktowanie amerykańskich producentów przez Kanadę". Nowe stawki mają wejść w życie w ciągu 30 dni od dnia podpisania. Dotkną szerokiego wachlarza produktów – od kanadyjskiego wina, przez kije hokejowe, aż po cement, jak poinformował Biały Dom.
Według władz amerykańskich prezydent stara się wyrównać szanse konkurencyjne dla kluczowych eksporterów ze Stanów, zwłaszcza w sektorach takich jak motoryzacja, alkohol czy mleczarstwo. Zdaniem ekspertów, takie wysokie cła mogą jednak doprowadzić do eskalacji konfliktu handlowego z Kanadą, która jest drugim największym partnerem handlowym USA.
W ostatnich dniach Trump sugerował również, że Kanadyjczycy powinni ponieść koszty związane z zanieczyszczeniem powietrza w USA, które miałoby być wynikiem pożarów lasów w Kanadzie – zapowiadał, że takie opłaty mogą zostać uwzględnione w taryfach. Jednak wysoko postawiony urzędnik amerykański zdementował tę informację, podkreślając, że nowe cła nie są powiązane z pożarami, a dyskusje na temat środowiska wciąż trwają.
Kanadyjski premier odpowiada na stanowisko Białego Domu
Mark Carney zwrócił uwagę, że decyzja USA została podjęta pod pretekstem "dyskryminacji amerykańskich towarów", ale była jedynie reakcją na wcześniejsze amerykańskie taryfy. Przypomniał, że to właśnie Stany Zjednoczone jako pierwsze wprowadziły cła, które naruszają umowę o wolnym handlu CUSMA (obejmującą Kanadę, USA i Meksyk), w szczególności w sektorze motoryzacyjnym.
"Kanada jedynie skorzystała ze swojego prawa do wyrównania tych działań" – podkreślił premier. Dodał, że jego rząd zaproponował szereg konkretnych i szeroko zakrojonych rozwiązań, które mają pozwolić na zakończenie sporu i modernizację CUSMA. Wyraził też nadzieję na intensyfikację rozmów w najbliższych tygodniach.
Carney zaznaczył, że Ottawa wspiera wolny i uczciwy handel, o czym świadczy podpisanie ponad 20 nowych porozumień gospodarczych. Jednocześnie wskazał, że spór z USA przyczynia się do wzrostu kosztów życia, zwłaszcza dla rodzin w Stanach Zjednoczonych. Zapewnił jednak, że Kanada podejmie wszelkie niezbędne działania, by wzmacniać swoją gospodarkę i wspierać obywateli.
Trwa krytyka decyzji Trumpa ze strony kanadyjskich polityków i biznesu
Decyzja prezydenta USA spotkała się z ostrą krytyką dwóch głównych partii opozycyjnych w Kanadzie. Konserwatyści oświadczyli, że "Kanadyjczycy nie będą traktowani jak worki treningowe", a lider Nowej Partii Demokratycznej Avi Lewis nazwał wprowadzenie ceł "ostatnim ekonomicznym atakiem" ze strony prezydenta, który „stracił kontakt z rzeczywistością”. Wezwał również do działań odwetowych.
Najmocniej dotknięta amerykańskimi taryfami jest prowincja Ontario, której premier Doug Ford stwierdził na X, że jeśli cła zostaną wprowadzone, Kanada powinna odpowiedzieć wymierzonym wprost "cłami za cła, dolar za dolara". Premier Quebeku Christine Frechette uznała zapowiedzi za "nieuzasadnione i niepokojące". Krytykę wyraziły także kanadyjskie środowiska biznesowe, które niektórzy eksperci oceniają jako element strategii negocjacyjnej.
Izba Handlowa Ontario opisała tę decyzję jako "niepotrzebną, lekkomyślną eskalację", a jej prezes Daniel Tisch stwierdził, że "Kanada musi aktywnie bronić swoich firm podczas negocjacji". Specjaliści z kolei sugerują, że działania Trumpa mogą mieć związek z kampanią wyborczą przed listopadowymi wyborami do Kongresu.
