Prezydent USA Donald Trump na szczycie NATO zaapelował o całkowite zawieszenie wszelkich relacji handlowych z Hiszpanią, krytykując rząd Pedro Sancheza za odmowę poparcia zwiększenia wydatków na obronność sojuszu. Jego słowa wywołały spadki na hiszpańskiej giełdzie oraz na rynku obligacji.
Podczas konferencji prasowej w Ankarze, gdzie odbywa się szczyt NATO, Trump ostro ocenił podejście Hiszpanii – jedynego państwa członkowskiego, które nie zgodziło się na plan podniesienia wydatków wojskowych do 5% PKB do 2035 roku, zatwierdzony podczas zeszłorocznego spotkania sojuszu w Hadze.
„Hiszpania to fatalny partner w NATO. Nie angażują się, nie płacą. Nie chcę mieć z nimi nic wspólnego. Proszę, wstrzymajcie wymianę handlową z Hiszpanią, nawet wyjazdy służbowe” – zaapelował Trump do sekretarza skarbu Scotta Bessenta.
Podkreślił również, by nie prowadzić żadnych negocjacji z hiszpańskim rządem, krytykując go jako niekompetentny i nieskupiony na współpracy.
W odpowiedzi, sekretarz generalny NATO Mark Rutte starał się złagodzić napięcia, przypominając, że Hiszpania już zwiększyła swoje wydatki na obronę do 2% PKB, co jest znacznym krokiem naprzód.
Reakcja rynku i odpowiedź Hiszpanii
Wyrażona przez Trumpa krytyka wywołała niepokój wśród inwestorów. Indeks IBEX 35 na madryckiej giełdzie zanotował spadek o około 2,7%, a 10-letnie obligacje państwowe Hiszpanii zaczęły tanieć już przed wystąpieniem amerykańskiego lidera. Równocześnie obserwowano spadki także na giełdach francuskiej, niemieckiej oraz polskiej.
Hiszpańskie władze zachowały spokój i podkreśliły, że relacje handlowe i wojskowe z USA są obopólnie korzystne, a handel reguluje umowa obejmująca wszystkie kraje Unii Europejskiej.
Dlaczego Hiszpania nie chce podnosić wydatków wojskowych?
Dane Stockholm International Peace Research Institute wskazują, że w zeszłym roku Hiszpania przeznaczyła na obronę 2,1% swojego PKB, znacząco podnosząc poziom z 1,4% w roku 2021, co oznacza spełnienie obowiązku minimum wydatków w ramach NATO na ten czas.
Jednakże ostatnie postanowienia NATO zakładają podniesienie tego progu do 5% PKB do 2035 roku. To zobowiązanie Hiszpania dotąd odrzuciła, tłumacząc, że wzrost nakładów na zbrojenia byłby sprzeczny z polityką utrzymania państwa dobrobytu i zrównoważonymi finansami.
Rząd premiera Pedro Sancheza nie chce zwiększać wydatków wojskowych kosztem cięć programów socjalnych, co stawia Hiszpanię w roli outsidera we wspólnych zobowiązaniach NATO.
