Obecność telefonu w dłoniach najmłodszych to już powszechny widok. Smartfony towarzyszą dzieciom niemal wszędzie – w domu, podczas wyjazdów, a także w chwilach nudy. W dobie cyfrowej rewolucji korzystanie z urządzeń mobilnych jest dla nich czymś zupełnie naturalnym. Najnowsze badania potwierdzają tę tendencję.
Z raportu pod tytułem „Dzieci a czas przed ekranem”, opracowanego przez platformę Novakid, wynika, że aż 83% polskich dzieci korzysta ze smartfona przynajmniej raz w tygodniu. Na kolejnych miejscach znalazły się komputery i laptopy z wynikiem 56%, a także tablety (48%). Co więcej, niemal co trzecie dziecko posiada własne urządzenie elektroniczne. Niestety, jedynie 6% rodziców twierdzi, że ich pociechy wcale nie korzystają z takich sprzętów.
Jeszcze bardziej zaskakujący jest wiek, w którym maluchy zaczynają odkrywać internet. 31% opiekunów przyznaje, że pierwsze zetknięcie z ekranem miało miejsce między 4. a 6. rokiem życia, a 8% podaje, że ich dzieci miały dostęp do technologii jeszcze wcześniej.
„Wiek, w którym dzieci sięgają po urządzenia z ekranem, stale się obniża. Technologia jest dla nich nie nowością, lecz stałym elementem rzeczywistości. Skoro maluchy korzystają z telefonów zanim nauczą się dobrze czytać czy pisać, naszym zadaniem jako dorosłych jest mądre prowadzenie tego procesu. Zamiast demonizować technologię, lepiej od początku dostarczać im treści, które wspomagają rozwój mowy, logiczne myślenie czy naukę języków przez zabawę” – podkreśla Adrienne Landry, główna metodolożka w Novakid.
Codzienne godziny przed ekranem – ile to naprawdę jest?
Wielu rodziców stara się pilnować czasu, jaki ich dzieci spędzają przed urządzeniami. Połowa z nich przyznaje, że pozwala na korzystanie ze smartfonów czy tabletów od jednej do trzech godzin dziennie. Jednak podczas wakacji te normy często ulegają rozluźnieniu – ponad jedna trzecia opiekunów zauważa, że latem czas spędzany przed ekranem może się wydłużać nawet o dwie godziny, a czasem i więcej.
Internet służy dzieciom głównie do rozrywki – dominują gry online i oglądanie filmów. Aplikacje edukacyjne oraz te sprzyjające nauce języków są wykorzystywane znacznie rzadziej.
Jakość, a nie tylko ilość czasu przed ekranem
„Technologia jest stałym elementem życia dzieci i kluczem do rozwoju ich kompetencji w przyszłości. Dlatego całkowite wykluczenie ekranów rzadko się sprawdza. Najważniejsze jest, by przesunąć fokus z samego czasu korzystania na jakość aktywności. Ekran może wspierać rozwój pod warunkiem, że zastępujemy bierną rozrywkę interaktywnymi formatami, które rozwijają intelekt i zdolności logiczne” – zauważa Adrienne Landry.
Coraz więcej rodziców decyduje się na dialog z dziećmi i ustalanie wspólnych reguł korzystania z urządzeń, zamiast bezwzględnego zakazu. Dopiero potem wprowadzają limity czasu ekranowego lub zachęcają do aktywności w realnym świecie.
Wyrzuty sumienia opiekunów
Choć telefony stały się integralną częścią dziecięcego świata, wielu rodziców odczuwa z tym pewien dyskomfort. Badania Parlini Land pokazują, że aż 71,6% opiekunów ma wyrzuty sumienia związane z ilością czasu, jaką ich pociechy spędzają przed ekranem.
Równocześnie zmienia się postrzeganie technologii – 92% rodziców zauważa, że cyfrowe aktywności mogą przynosić wartość edukacyjną i wspierać rozwój. Coraz mniej osób widzi telefon wyłącznie jako zagrożenie.
Gry i materiały, które wspierają rozwój
Według Francescy Borg Bellanti, założycielki Parlini Land, w debacie o technologii często spotyka się dwa skrajne podejścia: jedno twierdzące, że technologia szkodzi dzieciom, drugie – że jest ona nieodłącznym elementem współczesnego świata. Rodzice starają się znaleźć złoty środek. Coraz większe znaczenie ma nie długość korzystania, lecz cel i jakość tego czasu.
Wysoko ocenianą przez rodziców aktywnością online jest nauka języków obcych – przed oglądaniem filmów i grami. Doceniają też materiały edukacyjne, gry rozwijające myślenie logiczne oraz aplikacje wspierające naukę.
„W dziedzinie edukacji językowej technologia stała się naturalnym narzędziem wspierającym dwujęzyczne wychowanie. Dobrze zaprojektowane aplikacje i gry przenikają do codziennych zabaw, a dla wielu rodziców ważne jest wspieranie zarówno języka ojczystego, jak i np. angielskiego, bez konieczności wyboru między nimi” – dodaje Francesca Borg Bellanti.
