Została podpisana długo oczekiwana ustawa, która ma na celu wyraźne przyspieszenie postępowań sądowych dotyczących kredytów we frankach szwajcarskich. Podpis pod nowymi przepisami złożył Karol Nawrocki, co budzi spore nadzieje wśród tysięcy frankowiczów.
Karol Nawrocki zatwierdził prawo, które wprowadza specjalne regulacje przy rozpatrywaniu spraw kredytów denominowanych lub indeksowanych do franka szwajcarskiego (CHF).
Sądy w końcu ruszą z miejsca – kluczowy podpis Nawrockiego
„Setki tysięcy osób od lat czekają na finał swoich sporów z bankami, a te frankowe przewody w sądach zaśmiecają ich kalendarze” – mówił Karol Nawrocki, uzasadniając potrzebę zmian. Ustawa ma zatem odciążyć sądy i przyspieszyć rozstrzygnięcia, zapewniając jednocześnie lepszą pozycję negocjacyjną dla konsumentów.
Dane resortu sprawiedliwości pokazują, że w pierwszym kwartale 2026 roku sprawy frankowe stanowią aż 25% wszystkich postępowań cywilnych w sądach okręgowych oraz ogromne 70% w sądach apelacyjnych.
Nawrocki podkreślił, że jednym z celów ustawy jest ochrona kredytobiorców przed nadużyciami podczas procesu, takimi jak groźby wypowiedzenia umowy czy wpisy w biurach informacji kredytowej, które często były wykorzystywane jako presja. Zdaniem prezydenta ustawa jest krokiem w stronę sprawiedliwości i równości wobec prawa.
Najważniejsze zmiany dla frankowiczów i banków
Dla osób rozstrzygających spory sądowe dotyczące kredytów frankowych najistotniejszą nowością jest automatyczne wstrzymanie spłat rat na czas trwania procesu, który zacznie biec od momentu, gdy bank otrzyma pozew, aż do ostatecznego wyroku.
Ponadto, ustawa wprowadza ważne modyfikacje proceduralne, takie jak:
- Możliwość odbywania rozpraw na posiedzeniach niejawnym, przesłuchań świadków zdalnie oraz składanie zeznań stron w formie pisemnej.
- Referendarze sądowi mogą umarzać sprawy w przypadku cofnięcia przez bank pozwu lub apelacji.
- Bank ma więcej czasu na wniesienie powództwa wzajemnego – do zakończenia postępowania w pierwszej instancji, co pozwala na rozpatrzenie obu roszczeń razem i wydanie jednego wyroku.
- Sąd Najwyższy zyska możliwość odmowy rozpatrzenia skargi kasacyjnej banku, jeśli w danej sprawie nie ma już istotnych kwestii prawnych do rozstrzygnięcia.
Dr Aneta Wiewiórowska-Domagalska, pełnomocniczka ministra sprawiedliwości ds. ochrony praw konsumentów, zaznaczyła, że bardziej efektywne rozstrzyganie spraw frankowych oznacza szybsze procedowanie innych spraw, co jest korzystne dla całego systemu sądowniczego i skutecznie chroni prawa klientów banków.
Nie wszystkie opinie są pozytywne
Mimo szerokiego poparcia dla ustawy, nie zabrakło głosów krytyki. Stowarzyszenie Społeczny Nadzór Bankowy zaapelowało o zawetowanie ustawy, twierdząc, że wprowadza ona nowe problemy prawne i nierównowagę na korzyść profesjonalnych uczestników rynku.
Wśród ich zarzutów wymienia się m.in. zwrot części opłat dla przedsiębiorców cofających skargi po latach, co ich zdaniem obciąża Skarb Państwa, brak skutecznych sankcji wobec podmiotów opóźniających rozstrzygnięcia oraz odebranie konsumentom możliwości wyboru strategii w prowadzeniu postępowania.
Banki również krytykują nowe regulacje
Prezes Związku Banków Polskich, dr Tadeusz Białek, w wywiadzie dla mediów zwrócił uwagę, że wiele usprawnień przewidzianych w projekcie zostało usuniętych podczas prac sejmowych. Zaznaczył, że brak możliwości skutecznego przeciwdziałania powstawaniu nowych pozwów doprowadzi do utrzymania wysokiej liczby spraw w sądach, znacznie przewyższającej założenia ustawodawców. Z punktu widzenia sektora bankowego ustawa w obecnym kształcie straciła dużą część swojego sensu.
Ustawa zacznie obowiązywać 14 dni po publikacji w Dzienniku Ustaw, więc pierwsze efekty mogą być zauważalne już na początku sierpnia tego roku.
