Świat wstrzymuje oddech! Donald Trump i Xi Jinping, giganci światowej polityki, doszli do porozumienia w sprawie strategicznie ważnej cieśniny Ormuz. Biały Dom ogłosił w czwartek po spotkaniu liderów w Pekinie, że obaj przywódcy zgodzili się, iż droga wodna musi być w pełni dostępna dla swobodnego przepływu surowców energetycznych. Czy to koniec paliwowego szantażu i długotrwałego konfliktu?
Przypomnijmy, że cieśnina Ormuz, kluczowa dla transportu ropy z Bliskiego Wschodu, została zablokowana przez siły irańskie w odpowiedzi na działania wojenne USA i Izraela, które rozpoczęły się 28 lutego. Mimo że od 8 kwietnia między USA a Iranem obowiązuje rozejm, cieśnina pozostawała praktycznie niedostępna, paraliżując światowy handel.
Podczas intensywnych rozmów w Pekinie, Trump i Xi poruszyli również inne gorące tematy. Skupili się na zintensyfikowaniu działań przeciwko przemytowi do USA substancji chemicznych używanych do produkcji fentanylu. Dodatkowo, Chiny zobowiązały się do zwiększenia importu amerykańskich produktów rolnych. Co ciekawe, w komunikacie Białego Domu, określającym spotkanie jako „udane”, ani słowem nie wspomniano o kwestii Tajwanu, co może być sygnałem dyplomatycznej ciszy przed burzą lub celowego unikania drażliwego tematu.
Pekin w akcji: Chiny zrobią wszystko dla otwarcia Ormuzu
Scott Bessent, minister finansów USA, towarzyszący prezydentowi Trumpowi w chińskiej podróży, wyraził w Pekinie przekonanie, że Chiny dołożą wszelkich starań, aby odblokować cieśninę Ormuz. Jak donoszą media, w wywiadzie dla telewizji CNBC Bessent stwierdził:
Myślę, że robią, co w ich mocy (…) Chiny są bardzo zainteresowane ponownym otwarciem cieśniny i jestem przekonany, że będą zakulisowo działać, o ile ktokolwiek ma wpływ na irańskie przywództwo.
Irańskie media, w tym agencja Fars, poinformowały o zaskakującym rozwoju wydarzeń: Iran zaczął zezwalać niektórym chińskim jednostkom na przepływ przez Ormuz. Decyzja ta miała być podjęta na prośbę chińskich dyplomatów, co świadczy o strategicznym partnerstwie między Pekinem a Teheranem.
Choć od 8 kwietnia trwa rozejm, rozmowy o trwałym pokoju utknęły w martwym punkcie, a Ormuz pozostaje punktem zapalnym. Irańska Gwardia Rewolucyjna wcześniej ostrzegała, że przez cieśninę mogą przechodzić tylko statki, które uzyskały zgodę irańskich władz, grożąc atakami na te, które odważą się to zrobić bez zezwolenia.
Państwowe media irańskie podały, że w ciągu doby przez Ormuz przepłynęło około 30 statków, które uzyskały zgodę. Przed konfliktem, ruch w cieśninie był swobodny, a codziennie przepływało nią od 125 do 140 jednostek handlowych.
Ostatnie dni przyniosły również doniesienia o wzajemnych atakach w rejonie Ormuzu, w tym o incydentach z udziałem statków handlowych. W środę u wybrzeży Omanu zaatakowano statek pod banderą Indii, a brytyjska agencja UKMTO poinformowała o przejęciu jednostki u wybrzeży Zjednoczonych Emiratów Arabskich, która zmierzała w kierunku wód terytorialnych Iranu. Sytuacja pozostaje napięta, ale wspólne oświadczenie supermocarstw daje nadzieję na deeskalację konfliktu.
Trump, który przybył do Pekinu w środę, ma pozostać w Chinach do piątku. Jego wizyta, pierwsza od 2017 roku, obejmowała spotkania z Xi Jinpingiem w Wielkiej Hali Ludowej oraz zwiedzanie Świątyni Nieba. Oczekuje się, że piątkowe robocze spotkanie i lunch z Xi umocnią osiągnięte porozumienia.
