„Zjedz wszystko do końca”, „przeproś kolegę, nawet gdy nie masz na to ochoty” czy „leż spokojnie, nawet jeśli nie chcesz spać” – to reguły, które wielu rodziców zna z własnego dzieciństwa i wciąż obowiązują w wielu przedszkolach. Jednak coraz częściej rodzice podchodzą do nich zupełnie inaczej, gdy są w domowym zaciszu.
Przedszkola muszą funkcjonować według określonych zasad, które pomagają utrzymać porządek w grupach pełnych dzieci. Tymczasem okazuje się, że te same reguły spotykają się z różnorodnym podejściem ze strony rodziców, którzy coraz częściej kwestionują ich sens w codziennych sytuacjach domowych.
Współczesna pedagogika zwraca uwagę na emocje dziecka, na wspieranie jego motywacji oraz umiejętności samodzielnego decydowania, czego dawniej nie akcentowano. Stąd niektóre przedszkolne wymogi nie zawsze są przenoszone do domu.
„Zjedz wszystko, co masz na talerzu”
To zdanie pamiętają zapewne niemal wszyscy dorośli. W przedszkolach nadal się go używa, gdy dzieci zachęca się do spróbowania wszystkich potraw i zjedzenia porcji obiadowej. W domu natomiast coraz częściej naucza się maluchów słuchania własnego ciała – rozpoznawania momentu głodu i sytości.
Przymuszanie do jedzenia może zaburzyć naturalną zdolność regulowania apetytu przez dziecko. Nie oznacza to jednak, że można pozwolić na jedzenie tylko ulubionych dań, np. samego makaronu, lecz chodzi o budowanie zdrowej relacji z jedzeniem bez presji czy wymuszania.
„Jeśli nie zaśniesz, to po prostu leż cicho”
Leżakowanie jest często tematem dyskusji pomiędzy rodzicami a placówkami. Choć chwila wyciszenia po obiedzie bywa potrzebna, wiele dzieci już nie śpi w ciągu dnia. W przedszkolu obowiązuje cisza i spokój, nawet jeśli maluchy nie mogą zasnąć.
Tymczasem rodzice coraz częściej przekonują się, że odpoczynek nie musi oznaczać leżenia z zamkniętymi oczami. Ciche czytanie książek, słuchanie muzyki czy rysowanie pozwalają niejednemu dziecku efektywniej się wyciszyć niż próby zasypiania na siłę.
„Przeproś kolegę” – czy zawsze to działa?
To jedna z najbardziej spornych zasad. Po konflikcie dorośli często wymagają natychmiastowego przeproszenia drugiej strony. Problem w tym, że maluchy, które ciągle czują złość lub rozgoryczenie, mogą nie rozumieć, dlaczego mają mówić „przepraszam”.
Coraz więcej rodziców zamiast wymuszania słów, stawia na rozmowę o emocjach i skutkach zachowania. Najpierw pomagają dziecku zidentyfikować uczucia, a potem uczą, jak można naprawić relację. Często prawdziwe, szczere przeprosiny pojawiają się wtedy spontanicznie – bez presji.
Dlaczego przedszkole i dom różnią się w podejściu?
Nauczyciele mają do czynienia z grupą dzieci, więc muszą dbać o bezpieczeństwo, dobrą organizację i przestrzeganie reguł. Z kolei rodzice mogą lepiej dopasowywać wymagania do indywidualnych potrzeb własnego dziecka.
Dlatego pewne zwyczaje z placówki niekoniecznie muszą być stosowane w domu i nie oznacza to błędów żadnej ze stron.
Najistotniejsze jest, aby dorośli – zarówno w domu, jak i w przedszkolu – współpracowali i wspierali rozwój dziecka.
