Obecnie w Polsce system kaucyjny obejmuje trzy rodzaje opakowań: plastikowe butelki o pojemności do 3 litrów, metalowe puszki do 1 litra (za które konsumenci dopłacają 50 groszy) oraz szklane butelki wielorazowego użytku do 1,5 litra, za które można otrzymać 1 zł zwrotu. Jednak rząd i operatorzy systemu dostrzegają potrzebę rozszerzenia katalogu pojemników przyjmowanych w automatach kaucyjnych.
Rozszerzenie systemu kaucyjnego przesunięte w czasie
Pierwotnie planowano wprowadzenie zmian już w czerwcu, jednak decyzje zostały przesunięte na drugą połowę roku. Wiceminister klimatu, Anita Sowińska, wyjaśniała, że to kwestia zapewnienia firmom i placówkom handlowym odpowiedniego czasu na adaptację do nowych wymagań. Jak podkreślono w oficjalnym stanowisku, rozszerzenie systemu kaucyjnego to poważne wyzwanie logistyczne, które obejmuje wszystkich uczestników rynku – od producentów po operatorów i sklepy.
Przygotowanie sieci handlowych i operatorów
Obecnie rynek obsługuje osiem niezależnych firm: Zwrotka, Polka, OK Operator Kaucyjny, Reselekt, Kaucja.pl – Krajowy System Kaucyjny, Polski System Kaucyjny, Ecokaucja Polska oraz Polski Operator Kaucyjny. Choć branża jest w fazie przemian, duże sieci sklepów deklarują współpracę z operatorami i przygotowanie do nadchodzących zmian. Na przykład Aldi podkreśla, że jest na bieżąco w kontakcie z operatorem, a Auchan zaznacza, że wdrożenie nowych opakowań wymusi reorganizację logistyki i codziennej pracy, której nie da się przeprowadzić błyskawicznie.
Biedronka natomiast skupia się obecnie na stabilizacji działania obecnych automatów, choć zdarzają się problemy techniczne, które wpływają na wygodę klientów.
Nowe opakowania w systemie – czyli co czeka nas w przyszłości?
Po wakacjach rozpoczną się rozmowy o wprowadzeniu do systemu kaucyjnego jednorazowych butelek szklanych. Sieć Carrefour zapowiada start konsultacji w tym zakresie na wrzesień, a Kaufland informuje, że większość ich automatów jest już przygotowana na odbiór szkła.
Plan rozszerzenia systemu zakłada stopniowe wdrażanie nowych pojemników, tak aby pierwsze automaty zaczęły je przyjmować od 2027 roku, a pełne wdrożenie obowiązywało od 1 stycznia 2029 roku w całej Polsce.
Jakie opakowania zostaną objęte rozszerzonym systemem?
- Opakowania po mleku i napojach roślinnych.
- Kartony i kartoniki po sokach, wykonane z papieru, folii i cienkiej warstwy aluminium.
- Jednorazowe butelki szklane po „małpkach”, piwie, napojach gazowanych i wodzie mineralnej – dotychczas nieobjęte systemem kaucyjnym.
To rozszerzenie zakończy etap budowy systemu kaucyjnego w Polsce, ułatwiając zwrot opakowań zwłaszcza w mniejszych miejscowościach. W efekcie wszystkie sklepy – od osiedlowych punktów po duże hipermarkety – będą musiały przyjmować puste opakowania i zwracać za nie środki klientom.
System kaucyjny w Polsce rozwija się dynamicznie, a jego rozszerzenie to kluczowy krok ku zwiększeniu recyklingu i ochronie środowiska. Choć zmiany wymagają czasu i dostosowań, ich ostateczne wdrożenie przyniesie korzyści zarówno konsumentom, jak i całej gospodarce obiegu zamkniętego.
