Amerykański sen traci na atrakcyjności w oczach Polaków. Najnowsze badania pokazują, że zaledwie 11,7% osób rozważa obecnie emigrację do USA. Coraz częściej jako kierunek wyjazdu wybieramy kraje europejskie, co potwierdzają także najnowsze dane ekonomiczne i migracyjne.
Przez długie lata Stany Zjednoczone były dla Polaków synonimem lepszego życia – symbolem wyższych zarobków, swobody gospodarczej i możliwości rozwoju. „American dream” wydawał się realny i kuszący, zwłaszcza w okresie transformacji ustrojowej.
Dziś ta fascynacja wyraźnie osłabła. Z badań CBOS zrealizowanych z okazji 250. rocznicy powstania USA wynika, że większość osób (42,3%) wolałaby zamieszkać w którymś z państw Europy Zachodniej. Daleki Wschód, taki jak Korea Południowa czy Japonia, wskazało zaledwie 6,3% ankietowanych.
Zmiany migracyjne: coraz więcej Polaków wraca z USA
Te tendencje są widoczne także w statystykach migracyjnych. Analizy Polskiego Instytutu Ekonomicznego oparte na danych GUS wskazują, że Stany Zjednoczone przestały być popularnym celem emigracji Polaków. Co więcej, od 2016 roku coraz więcej osób powraca do Polski z USA na stałe niż wyjeżdża za ocean. To wyraźna zmiana, jeśli spojrzeć na lata 80., gdy migracja do USA kwitła.
Europa na czele listy destynacji emigracyjnych
Zdecydowana większość polskich emigrantów mieszka obecnie w Europie. Według szacunków GUS pod koniec 2024 roku około 1,5 mln Polaków żyło przez co najmniej rok poza granicami kraju, z czego aż 94% wybrało kraje europejskie. Najwięcej rodaków osiedliło się w Wielkiej Brytanii, Niemczech, Holandii, Norwegii i Irlandii. Warto też zauważyć, że po brexicie liczba Polaków w Wielkiej Brytanii spadła o ponad 130 tysięcy w stosunku do 2019 roku.
Zmniejszająca się różnica w zarobkach między Polską a USA
Jednym z powodów słabnącego zainteresowania emigracją do USA jest stopniowe zmniejszanie się różnicy w poziomie płac pomiędzy tymi krajami. Według danych PIE, względne wynagrodzenia Polaków w porównaniu do Amerykanów wzrosły z 37,6% do ponad 53% w przeciągu ostatnich trzech dekad, licząc według parytetu siły nabywczej. Oznacza to, że choć USA wciąż oferują wyższe pensje, przewaga nie jest już tak ogromna.
Jeszcze bardziej widoczne są zmiany w realnym poziomie życia. Wskaźnik dochodu rozporządzalnego, który uwzględnia koszty życia, podatki oraz dostęp do usług publicznych, wzrósł z 28,5% do 55% na przestrzeni 1995–2024. Dzięki temu codzienny komfort życia w Polsce jest coraz bliższy standardom amerykańskim.
Nie tylko pensja decyduje o wyborze miejsca życia
W ocenie atrakcyjności kraju nie chodzi już tylko o pensję, ale również o koszty utrzymania i dostęp do edukacji oraz opieki zdrowotnej. W Polsce studia wyższe są znacznie tańsze i nie niosą ze sobą ryzyka dużego zadłużenia, jak to często bywa w USA. System opieki zdrowotnej też jest zdecydowanie mniej kosztowny, co sprawia, że wysokie zarobki w Stanach nie przekładają się bezpośrednio na wyższy standard życia.
Polska coraz bardziej dogania Zachód, USA tracą na znaczeniu
Od momentu wstąpienia Polski do Unii Europejskiej proces poprawy warunków życia nabrał tempa. Wzrost PKB, lepsze zarobki i poprawa systemu socjalnego znacząco osłabiły potrzebę emigracji za ocean. Stany Zjednoczone mimo że pozostają bogatszym krajem, dla wielu Polaków przestały być miejscem pierwszego wyboru, jeśli chodzi o budowanie przyszłości. Alternatywą staje się Polska lub inne, bliżej położone oraz kulturowo zbliżone państwa europejskie.
