W poniedziałek doszło do podpisania listu intencyjnego, który zapowiada rozbudowę terminalu instalacyjnego dla farm wiatrowych na Bałtyku. List podpisali prezesi Orlen Neptun oraz Zarządu Morskich Portów Szczecin i Świnoujście. W planach są dwa nowe nabrzeża o łącznej długości 530 metrów oraz ogromny plac składowy o powierzchni aż 46 hektarów.
Terminal morskich instalacji offshore w Świnoujściu funkcjonuje od czerwca 2025 roku. Obecnie zajmuje około 20 hektarów i posiada dwa nabrzeża o łącznej długości około 500 metrów oraz plac składowo-montażowy, który jest w stanie wytrzymać obciążenia do 50 ton na metr kwadratowy. Po rozszerzeniu powierzchnia terenu ma wzrosnąć do około 46 hektarów, a długość nabrzeży przekroczy kilometr.
„Planujemy powstanie nabrzeży numer 3 i 4 o łącznej długości 530 metrów” – powiedział Jarosław Siegiej, prezes ZMPSiŚ. – Kiedy ten projekt zostanie zrealizowany w pełni, terminal będzie miał nabrzeża o długości tysięcznego metra. To unikalny obiekt na skalę europejską”.
W ramach inwestycji ma powstać również rampa przeznaczona do obsługi ładunków typu ro-ro.
Prezes Siegiej podkreślił, że większość formalności i dokumentacji pozwalających na rozbudowę terminalu została już przygotowana. Planowana jest realizacja inwestycji według formuły „zaprojektuj i buduj”. Całość projektu ma zostać zakończona do 2030 roku, choć obecnie nie ma jeszcze zabezpieczonych środków finansowych. Wstępne koszty szacowane są na około 210 milionów złotych.
Jednocześnie przypomniał, że próba pozyskania dotacji unijnych z programu CEF 2 zakończyła się niepowodzeniem, gdyż priorytetem były wtedy inwestycje kolejowe. Zarząd portu wspólnie z Ministerstwem Infrastruktury rozważa inne możliwości uzyskania grantów UE, choć na ten moment brak jest konkretnych decyzji.
„Podpisany list intencyjny nie determinuje ostatecznego kształtu inwestycji, przed nami jeszcze biznesowe analizy i przygotowanie modeli finansowania” – zaznaczył Siegiej.
Janusz Bil, prezes Orlen Neptun, operatora terminalu, zaznaczył, że instalacje w Świnoujściu mają obsługiwać przede wszystkim polskie projekty związane z odnawialnymi źródłami energii. Aktualnie terminal wykorzystywany jest w około 70-80%, gdzie montowane są między innymi klatki serwisowe dla projektu Baltica 2, realizowanego przez PGE i Orsted. Na placach magazynowane są łopaty i wieże turbin wiatrowych.
Terminal zaczyna jednak być za ciasny, aby pomieścić rosnącą liczbę inwestorów. Orlen planuje z tego miejsca obsługiwać także projekt Baltic East o mocy około 1 GW oraz Baltic West składający się z czterech farm na Ławicy Odrzańskiej o łącznej mocy około 4 GW.
„Projekt Baltic East Orlenu Neptun to jeden z trzech zwycięzców aukcji na 2025 rok. Te inwestycje będą realizowane równocześnie, dlatego zapotrzebowanie na taką infrastrukturę będzie systematycznie rosnąć” – zauważył Bil.
Prezes dodał, że podpisanie listu intencyjnego ustala ramy dalszej współpracy pomiędzy spółkami. Zaznaczył, że rozbudowany terminal w Świnoujściu oraz powstający terminal instalacyjny nr 5 w Gdańsku powinny w pełni zaspokoić potrzeby wszystkich polskich projektów offshore wind.
„Zależy nam, aby projekty realizowane w polskiej wyłącznej strefie ekonomicznej Bałtyku korzystały przede wszystkim z naszych portów” – podkreślił Bil.
Minister klimatu i środowiska Paulina Hennig-Kloska podczas uroczystości wskazała, że świnoujski terminal z powodzeniem rywalizuje z innymi portami instalacyjnymi z basenu Morza Bałtyckiego.
„Prawdziwi patrioci wspierają OZE, bo to gwarancja bezpieczeństwa energetycznego, uniezależnienie od paliw kopalnych oraz rozwój polskiej gospodarki”
Ministra dodała, że na rynku morskiej energetyki wiatrowej działa wiele polskich przedsiębiorstw, zaś fabryki w kraju już produkują maszty, wirniki czy okablowanie.
Minister energii Miłosz Motyka zwrócił uwagę, że rozwój OZE stanowi szansę dla polskiego przemysłu. Przykład świnoujskiego portu instalacyjnego pokazuje, jak ważne jest budowanie rodzimych łańcuchów dostaw i wykorzystywanie transformacji energetycznej na korzyść kraju.
„To nie zagrożenie, a możliwość tworzenia nowych miejsc pracy i zapewniania niskich cen energii, czego dowodem jest doświadczenie światowe”
Motyka przypomniał, że z terminala korzystają już firmy z kilku państw Unii Europejskiej, co potwierdza rolę Polski jako energetycznego centrum regionu Morza Bałtyckiego i Europy Środkowo-Wschodniej.
Wiceminister infrastruktury Arkadiusz Marchewka podkreślił, że dużym plusem świnoujskiego portu jest jego lokalizacja i doskonały dostęp transportowy – zarówno drogowy, jak i kolejowy. Szczecin i Świnoujście to też kluczowe porty w sieci transportowej TEN-T. Trwa także modernizacja linii kolejowej 273, popularnie zwanej nadodrzanką.
Terminal wyróżnia się również doskonałymi warunkami geologicznymi i nośnością gruntu. Na jego terenie można przechowywać konstrukcje ważące nawet 20-30 tysięcy ton. Nabrzeże o głębokości technicznej 12,5 metra pozwala ładować na specjalistyczne statki elementy turbin – wieże ważące 1200 ton, fundamenty typu jacket, łopaty czy gondole.
Zdolności terminalu sięgają około 80 turbin rocznie, podczas gdy typowa farma wiatrowa składa się zazwyczaj z około 100 turbin. Rozbudowa umożliwi jednoczesną realizację kilku projektów na Bałtyku.
Do 2040 roku na Bałtyku ma powstać aż 19 farm wiatrowych, między innymi realizowanych przez państwowe koncerny Orlen i PGE. Łączna moc wszystkich instalacji ma sięgnąć 18 GW.
Terminal powstał na terenie dawnej Morskiej Stoczni Remontowej w Świnoujściu, którą ZMPSiŚ nabył w 2021 roku w drodze prawa pierwokupu. Wniosek o dofinansowanie unijne został złożony w 2022 roku, a wartość całej inwestycji opiewa na blisko 39 milionów euro. Budowa trwała ponad rok i zakończyła się w 2025 roku.
Od 8 do 10 czerwca w Świnoujściu odbywa się konferencja PSEW 2026, organizowana przez Polskie Stowarzyszenie Energetyki Wiatrowej. W wydarzeniu biorą udział eksperci z branży OZE, specjaliści ds. bezpieczeństwa, przedstawiciele finansów oraz naukowcy i przedsiębiorcy.
