Dla rodziców najmłodszych dzieci nadchodzą znaczące zmiany dotyczące opieki w pierwszych latach życia. Rząd planuje wprowadzenie nowej formy pomocy – punktów opieki dziennej, które zastąpią dotychczasowe rozwiązania. Celem jest usprawnienie organizacji opieki i zagwarantowanie lepszej dostępności tych usług.
Projekt nowelizacji zakłada, że formalny nadzór będzie dotyczył miejsc, gdzie prowadzona jest opieka, a nie konkretnych osób, które ją sprawują. To oznacza, że gdy opiekun nie będzie mógł pracować z powodu choroby czy urlopu, jego zastępstwo przejmie inna, wykwalifikowana osoba.
Elastyczne zastępstwa w punktach opieki
Obecnie nieobecność opiekuna często zmusza rodziców do samodzielnego szukania opieki. Po wprowadzeniu zmian właściciele punktów opieki będą mogli zatrudniać zastępców bez konieczności załatwiania uciążliwych formalności dotyczących rejestracji. Rodzice otrzymają informację o zmianie osoby opiekującej się dzieckiem, a w przypadku zaplanowanego urlopu wiadomość ta będzie przekazana z minimum dwutygodniowym wyprzedzeniem.
Kameralna opieka pozostanie, ale pod kontrolą
Ministerstwo zapewnia, że punkty opieki dziennej nadal będą stanowiły alternatywę dla żłobków i klubów dziecięcych. Takie placówki mogą działać w domach jednorodzinnych czy mieszkaniach, jednak od teraz muszą spełniać ściśle określone normy dotyczące bezpieczeństwa i warunków lokalowych. Gmina przed wpisaniem do rejestru będzie miała możliwość kontroli miejsca prowadzenia opieki – lokal musi spełniać m.in. wymogi przeciwpożarowe.
Projekt szczegółowo określa też standardy, takie jak powierzchnia przypadająca na dziecko, dostęp do łazienki z ciepłą wodą, zaplecze do przygotowywania posiłków, zabezpieczenia niebezpiecznych przedmiotów oraz miejsce do zabawy na świeżym powietrzu.
Kto i ile dzieci będzie mogło być pod opieką?
Zgodnie z projektem, jedna osoba będzie mogła opiekować się maksymalnie pięciorgiem dzieci. Gdy będzie zatrudniony dodatkowy opiekun wspomagający, limit wzrośnie do ośmiorga maluchów. W przypadku niemowląt lub dzieci wymagających specjalnej troski, jak te z niepełnosprawnościami lub poniżej pierwszego roku życia, liczba podopiecznych pod opieką jednego opiekuna będzie niższa – do trójki, a z pomocą drugiego opiekuna do pięciorga.
Nie ważne, ilu opiekunów będzie zatrudnionych, w jednym punkcie opieki dziennej ma przebywać maksymalnie 16 dzieci.
Wsparcie „Aktywnie w żłobku” pozostaje
Dzieci i rodzice wybierający tę nową formę opieki nadal będą mogli skorzystać z programu „Aktywnie w żłobku”. Fundusze trafiać będą bezpośrednio do prowadzących punkty, którzy będą zobowiązani do obniżenia opłat dla rodziców. System będzie funkcjonować na dotychczasowych zasadach, co ma zapewnić ciągłość działań pomocowych.
Dla małych miejscowości i gmin to duża ulga
Zmiany mają szczególne znaczenie dla mniejszych gmin, gdzie organizacja tradycyjnych żłobków jest często kosztowna i trudna. Elastyczność nowej formuły ma zachęcić samorządy do tworzenia kameralnych punktów opieki, które zwiększą dostęp rodziców do instytucjonalnej opieki nad dziećmi do 3. roku życia.
Jeśli projekt zostanie uchwalony, przepisy wejdą w życie od 1 stycznia 2028 roku. Dotychczasowi dzienni opiekunowie będą mogli dostosować swoją działalność do nowych regulacji, a na zmiany w lokalach przewidziany jest okres przejściowy, trwający kilka lat.
