W 2026 roku zasiłek wyrównawczy może okazać się kluczową pomocą dla tych, którzy z powodu rehabilitacji zawodowej mają obniżone wynagrodzenie. Nie jest to jednak świadczenie dla wszystkich pracowników. Kto więc ma szansę na dodatkowe pieniądze od ZUS?
Problemy zdrowotne nie zawsze oznaczają całkowicie przerwę w pracy. Wielu pracowników wraca do swoich obowiązków stopniowo, często na specjalnie przystosowanych stanowiskach. Z tego powodu ich pensje mogą być niższe niż przed rehabilitacją. Aby temu zaradzić, przepisy przewidują zasiłek wyrównawczy, który ma pokryć część tej różnicy.
Kto może otrzymać zasiłek wyrównawczy w 2026 roku?
Zasiłek przysługuje ubezpieczonemu pracownikowi, którego zdolność do pracy uległa zmniejszeniu, a który uczestniczy w rehabilitacji zawodowej. Wsparcie mogą otrzymać osoby zatrudnione w zakładowych lub międzyzakładowych ośrodkach rehabilitacji zawodowej lub pracujące u pracodawcy na stanowisku dostosowanym do potrzeb adaptacji lub nauki nowego zawodu. Warunkiem jest, aby wynagrodzenie podczas rehabilitacji było niższe niż przeciętne miesięczne wynagrodzenie, wyliczane według przepisów ustawy zasiłkowej.
Decyzję o potrzebie przeprowadzenia rehabilitacji zawodowej podejmuje lekarz orzecznik ZUS lub wojewódzki ośrodek medycyny pracy. Gdy rehabilitacja wynika z wypadku przy pracy lub choroby zawodowej, świadczenie jest wypłacane z ubezpieczenia wypadkowego, w innych sytuacjach – z ubezpieczenia chorobowego.
Kiedy świadczenie nie przysługuje? Oto wyjątki
Prawo do zasiłku nie dotyczy osób posiadających emeryturę, rentę z powodu niezdolności do pracy czy nauczycielskie świadczenie kompensacyjne. Nie jest on także wypłacany w okresach choroby, opieki nad członkiem rodziny, zasiłku macierzyńskiego oraz innych usprawiedliwionych nieobecności bez prawa do wynagrodzenia. Świadczenie można pobierać maksymalnie przez 24 miesiące od rozpoczęcia rehabilitacji zawodowej. Utrata prawa do zasiłku następuje też po zakończeniu rehabilitacji i podjęciu innej pracy lub gdy lekarz ZUS stwierdzi, że dalsza rehabilitacja jest nieskuteczna z powodu stanu zdrowia.
Dodatkowo, osoby korzystające z ubezpieczenia wypadkowego nie mogą otrzymać zasiłku, jeśli wypadek wynikał z celowego lub rażącego zaniedbania zasad BHP lub gdy wypadek został spowodowany w stanie silnego upojenia alkoholowego bądź pod wpływem narkotyków.
Jak wysokie jest świadczenie w 2026 roku?
Kwota zasiłku nie jest stała. Stanowi ona różnicę między przeciętnym miesięcznym wynagrodzeniem ustalonym na podstawie ustawy zasiłkowej a płacą otrzymywaną podczas rehabilitacji. Obliczenia opierają się na specjalnych zasadach i nie są to zwyczajne średnie zarobki. Na przykład, gdy podstawa wynosi 5200 zł, a w trakcie rehabilitacji pracownik zarabia 4100 zł, zasiłek wyrównawczy wyniesie 1100 zł.
Jeśli pracownik przepracował tylko część miesiąca z usprawiedliwionych powodów, kwota świadczenia jest ustalana proporcjonalnie – przeciętne wynagrodzenie pomniejsza się o jedną trzydziestą za każdy dzień nieobecności, a następnie obliczana jest różnica.
Jak wnioskować o zasiłek? Jakie dokumenty trzeba przygotować?
Aby uzyskać prawo do zasiłku wyrównawczego, trzeba złożyć formularz ZAS-55 wraz z dokumentami potwierdzającymi spełnienie wymagań prawnych. Niezbędne są: orzeczenie lekarza orzecznika ZUS lub wojewódzkiego ośrodka medycyny pracy o konieczności rehabilitacji zawodowej, potwierdzenie okresu rehabilitacji lub przeszkolenia, formularz Z-3 od pracodawcy oraz dokument potwierdzający wysokość wynagrodzenia z tego okresu. Gdy rehabilitacja dotyczy skutków wypadku przy pracy lub choroby zawodowej, konieczne są także protokół powypadkowy lub decyzja o chorobie zawodowej.
Decyzję o prawie do zasiłku wydaje ZUS, a w przypadku odmowy można w terminie miesiąca od doręczenia złożyć odwołanie do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych za pośrednictwem ZUS.
