Wakacje to dla większości czas wypoczynku, jednak dyrektorzy szkół mierzą się z rosnącym problemem braków kadrowych. Coraz częściej decydują się na zatrudnianie nauczycieli, którzy nie posiadają wymaganych uprawnień. Ten trend, choć od początku miał być jedynie doraźnym rozwiązaniem, staje się niestety normą. Z informacji płynących z kuratoriów oświaty wynika, że wpłynęło tam blisko 50 tysięcy wniosków o pozwolenie na zatrudnianie nauczycieli bez kwalifikacji.
Na dzień połowy lipca w systemie ofert pracy dla nauczycieli widniało ponad 20 tysięcy ogłoszeń. Dyrekcje placówek zgłosiły natomiast prawie 49,3 tysiąca próśb o zgodę na zatrudnienie osób, które nie spełniają formalnych wymagań. Najwięcej wolnych miejsc pracy znajduje się w województwach mazowieckim (4206), małopolskim (2464), dolnośląskim (1696) oraz śląskim (1660). Sytuacja jest poważna, zwłaszcza że do początku nowego roku szkolnego pozostał nieco ponad miesiąc.
Brak chętnych do pracy mimo licznych ofert
W lipcu opublikowano blisko 11 tysięcy nowych propozycji zatrudnienia dla nauczycieli. To oznacza, że średnio co dwie minuty pojawiało się nowe ogłoszenie o pracę. Problem nie dotyczy wyłącznie większych miast czy województw, lecz całego kraju. Dyrektorzy borykają się z ogromnymi trudnościami w skompletowaniu kadry przed rozpoczęciem zajęć dydaktycznych.
„Niedawno nasza dyrekcja poinformowała nas o dwóch otwartych wakatach na nauczycieli informatyki i chemii. Dostałam też prośbę, żeby przekazać znajomym, którzy spełniają wymagania i szukają pracy. Nie jestem pewna, czy ktoś się zgłosił – zobaczymy na radzie pedagogicznej w sierpniu. To pierwsza sytuacja, w której dyrektorka osobiście prosi o pomoc w znalezieniu kadry, więc problem jest naprawdę poważny”
– relacjonuje Kinga, nauczycielka z Torunia.
Dlaczego mimo ukończenia studiów i zdobycia odpowiednich uprawnień tak mało osób chce pracować w szkolnictwie? Wiele wskazuje na to, że poważnym problemem są niskie zarobki i stosunek społeczny do zawodu nauczyciela.
„Nauczyciele to przede wszystkim osoby misyjne, które pragną, by ich praca była ceniona i dawała satysfakcję. Niestety, obecnie warunki zatrudnienia i obciążenia biurokratyczne nie sprzyjają atrakcyjności tego zawodu. To sprawia, że dyrektorzy mają ogromne problemy z ułożeniem arkuszy organizacyjnych przed rozpoczęciem roku szkolnego.”
– tłumaczy Marek Pleśniar z Ogólnopolskiego Stowarzyszenia Kadry Kierowniczej Oświaty. Podkreśla, że panuje niekorzystny klimat wokół profesji nauczyciela, a brak jasnych perspektyw i zrozumiałych obietnic poprawy demotywuje młode pokolenia, co w efekcie obniża chęć do pracy w tym zawodzie.
Ratunek w zatrudnianiu osób bez niezbędnych kwalifikacji
W obliczu deficytu kadry dyrektorzy coraz częściej sięgają po zatrudnianie nauczycieli bez pełnych kwalifikacji. Jak wynika z zestawień z 13 województw, na takie zatrudnienie wydano blisko 38 tysięcy zgód, złożono natomiast niemal 50 tysięcy wniosków. Zazwyczaj są to studenci ostatnich lat, którzy są dopuszczani do pracy po akceptacji kuratoriów.
Taki sposób na uzupełnienie kadry budzi jednak poważne obawy o jakość nauczania, gdyż osoby te często nie dysponują odpowiednim przygotowaniem merytorycznym i pedagogicznym.
Marek Pleśniar podkreśla specyfikę zawodu nauczyciela: „To jest profesja, której nie da się opanować wyłącznie na studiach. Każdy dobry nauczyciel uczy się podczas pracy, zdobywa doświadczenie i przez lata rozwija swoje kompetencje. Dopiero po około dziesięciu latach praktyki można mówić o pełnym przygotowaniu do tego zawodu. Potrzebujemy troski o tę grupę, a nie jest ona dziś dostateczna.”
Innym sposobem na uzupełnienie braków kadrowych są nadgodziny. Wielu nauczycieli pracuje już na ponad pełen etat, ale często właśnie to działa jako tymczasowe rozwiązanie. W sytuacjach kryzysowych dyrektorzy sięgają również po pracujących emerytów, prosząc ich o wsparcie w wyjątkowo trudnych do obsadzenia przedmiotach.
Jeśli chcesz podzielić się swoją opinią na ten temat, napisz w komentarzu lub skontaktuj się z nami mailowo. Zapewniamy pełną anonimowość.
