Czy można kwestionować wynik matury? Formalnie tak, ale procedura bywa niezwykle zawiła. Wielu nauczycieli polonistów z całej Polski poświęca swój czas, by bezpłatnie pomagać maturzystom w sporządzaniu odwołań. Robią to, bo dostrzegają brak oficjalnego wsparcia dla uczniów, którzy czują się pokrzywdzeni.
„Pomagam młodym za darmo, podobnie jak moi koledzy i koleżanki z różnych szkół. Nie ma spójnego systemu, który wspierałby uczniów w przejściu przez kolejne etapy edukacji” – wyjaśnia Paweł Lęcki, doświadczony polonista z 22-letnim stażem, od 2015 roku również egzaminator matur. Koszt profesjonalnej pomocy w pisaniu odwołań potrafi być jednak wysoki – od 400 do nawet 600 zł, co dla wielu jest barierą nie do pokonania.
Lęcki sam wspiera uczniów nieodpłatnie wraz z innymi nauczycielami z całej Polski. „Dla mnie to osobista walka z CKE i OKE, które uważam za jedne z najbardziej problematycznych instytucji w polskiej oświacie”, dodaje.
Oddolna pomoc nauczycieli dla maturzystów
– „Jest mi przykro. Nie zdałam matury, choć zabrakło mi naprawdę niewiele punktów. Myślałam, że pójdzie mi lepiej. Polski miałam opanowany w około 50-60%” – mówi Julka, jedna z maturzystek ze Włocławka. Chociaż nie planuje studiów, czuje, że wynik ją zniechęcił. Na pytanie o chęć oficjalnego odwołania odpowiada jednak, że jej na to nie stać. „Ogłoszenia o pisaniu odwołań są, ale to koszt min. 500 zł. To sporo, a efekt nie jest gwarantowany”, wyznaje z żalem.
Paweł Lęcki tłumaczy, że do niego zgłaszają się maturzyści, którzy nie tyle są rozczarowani swoim wynikiem, ile czują się ocenieni niesprawiedliwie. Nauczyciele, pomagający uczniom w odwołaniach, działają w dużej mierze na własną rękę, bez formalnego wsparcia czy ochrony. Ten nieoficjalny system wsparcia funkcjonuje dzięki sieci kontaktów między pedagogami.
– „Problem tkwi w różnej punktacji egzaminatorów. Jedni wyłapują każde potknięcie językowe, inni je ignorują, jeszcze inni traktują jako drobne usterki. Gdybym oceniał uczniów według mojego języka, większość dostałaby niskie oceny. To jednak nie ich język. Młodzież pisze gorzej, co jest ogromnym problemem systemu edukacji, ale często ignorowanym. Najgorsze jest to, że student na poziomie rozszerzonym może stworzyć wartościową pracę, zdobyć pełne punkty z treści, a stracić je przez rygorystyczną ocenę języka”
Problemy z ocenianiem matur – raport ujawnia błędy
Każdy maturzysta ma prawo zobaczyć swoją ocenioną pracę. Z perspektywy ucznia warto rozważyć odwołanie, kiedy pojawią się wątpliwości. Często zdarza się, że egzaminator popełnia zwykłe błędy: źle sumuje punkty, pomija strony lub zbyt sztywno trzyma się klucza. Choć brzmi to niewiarygodnie, takie sytuacje występują – potwierdził to raport Najwyższej Izby Kontroli. Według niego, aż co piąty egzaminator OKE w Poznaniu popełniał merytoryczne błędy, a błędy techniczne dotyczyły od 10 do 18% sprawdzających. Co istotne, 40% wniosków o zmianę oceny matury w Poznaniu skutkowało podwyższeniem wyniku i korektą świadectwa.
Apel o zmianę nieprzejrzystych kryteriów oceniania
Polonista Paweł Lęcki podkreśla, że obowiązujące kryteria oceniania są skrajnie surowe i często subiektywne.
„Wraz z kolegami próbowaliśmy zmienić niesprawiedliwe zasady oceniania matury z języka polskiego, szczególnie na poziomie rozszerzonym. Tłumaczyliśmy, że długi tekst automatycznie naraża ucznia na więcej błędów językowych, które obniżają punktację. W kraju, gdzie warsztat językowy pozostawia wiele do życzenia, surowe zasady są krzywdzące. Były dyrektor CKE uważał, że rygorystyczne wymogi zmotywują uczniów na początku nauki – tę teorię osobiście usłyszałem. Niestety, osoby z takich instytucji nadal tworzą podstawy programowe”
– podsumowuje Lęcki.
Masz coś do dodania w tej sprawie? Podziel się swoją opinią w komentarzu lub napisz wiadomość do redakcji. Zapewniamy anonimowość.
