Wiele osób zupełnie nie zdaje sobie sprawy, że w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych mogą czekać środki finansowe po zmarłych bliskich. Te pieniądze nie przepadną automatycznie, ale trzeba podjąć odpowiednie kroki, by je odzyskać – w grę może wchodzić nawet kilkadziesiąt tysięcy złotych.
Śmierć kogoś bliskiego to nie tylko ogromny ból, ale również masa formalności do załatwienia. Wśród nich łatwo przeoczyć szansę na wypłatę środków zgromadzonych na subkoncie w ZUS. Dane Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej wskazują, że ogromna część takich pieniędzy nadal nie trafiła do osób uprawnionych.
Kto może odzyskać pieniądze z subkonta ZUS po zmarłym?
Warto wiedzieć, że nie wszystkie środki zgromadzone na kontach w ZUS przechodzą na bliskich po śmierci ubezpieczonego. Składki opłacone na głównym koncie emerytalnym służą do pokrywania świadczeń na bieżąco i po zgonie ubezpieczonego nie są dziedziczone. Zupełnie inaczej sytuacja wygląda w przypadku środków na subkoncie ZUS oraz funduszu osób, które były członkami OFE. To właśnie te kwoty mogą zostać wypłacone uprawnionym osobom.
Z najnowszych danych ministerstwa wynika, że na subkontach osób zmarłych wciąż leży około 659 milionów złotych, które nie zostały wypłacone rodzinom ani innym uprawnionym. W okresie od 2020 do 2024 roku odnotowano śmierć ponad 42 tysięcy osób z subkontem, jednak wypłaty zrealizowano jedynie w około 8 tysięcy przypadków. Oznacza to, że większość beneficjentów nigdy nie powiadomiła ZUS o prawie do tych pieniędzy. Warto też podkreślić, że kwota wypłaty zależy od zgromadzonych środków i zasad ich rozdziału – średnio to około 29 tysięcy złotych na jedno subkonto.
Jak postarać się o odzyskanie pieniędzy z ZUS?
Procedura wnioskowania o środki różni się w zależności od tego, czy zmarły miał konto w Otwartym Funduszu Emerytalnym. Osoby z OFE powinny rozpocząć proces w funduszu, który po podziale pieniędzy przesyła dane do ZUS, co często eliminuje konieczność składania dodatkowych dokumentów w ZUS.
Dla tych, którzy mieli wyłącznie subkonto w ZUS, podstawowym krokiem jest złożenie formularza USS. Do wniosku należy dołączyć odpis aktu zgonu zmarłego. ZUS może również poprosić o dodatkowe dokumenty, takie jak potwierdzenie wspólnoty majątkowej, prawa do spadku czy inne zaświadczenia niezbędne do ustalenia, kto jest uprawniony do wypłaty.
Komu przypadają pieniądze z subkonta po zmarłym?
Podział środków zależy od sytuacji rodzinnej zmarłego oraz wskazań, które pozostawił. Jeśli zmarły pozostawał w związku małżeńskim ze wspólnotą majątkową, część środków może zostać przeniesiona na subkonto żyjącego małżonka w postaci transferu. Należy jednak pamiętać, że to nie jest przelew gotówki na konto bankowe, lecz wpłata na subkonto, która będzie mieć wpływ na przyszłą emeryturę.
Pozostała kwota może zostać wypłacona osobom wcześniej wskazanym przez ubezpieczonego. W przypadku braku takiego wyznaczenia środki wchodzą do masy spadkowej i dzielone są zgodnie z prawem spadkowym. Co ciekawe, beneficjentem nie musi być jedynie członek najbliższej rodziny – można wskazać dowolną osobę, np. partnera lub przyjaciela.
Gwarantowana wypłata z ZUS – kiedy można na nią liczyć?
W pewnych sytuacjach rodzina zmarłego może otrzymać również tzw. wypłatę gwarantowaną. Przysługuje ona, jeśli emeryt korzystał ze świadczenia obejmującego środki z subkonta i zmarł w ciągu trzech lat od rozpoczęcia jego pobierania. Wówczas bliscy mogą otrzymać część niewykorzystanych środków – oczywiście po złożeniu odpowiedniego wniosku.
Eksperci radzą, aby regularnie aktualizować dane osób uprawnionych do środków w ZUS i OFE. To znacznie ułatwia późniejsze procedury i ogranicza ryzyko komplikacji przy wypłacie. Warto też pamiętać, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie ma obowiązku samodzielnego wyszukiwania spadkobierców, ani informowania ich o przysługujących pieniądzach.
