Na scenie była bezkompromisowa i odważna, nie bała się nikogo. Jednak prywatnie, jak zdradza Kamil Sipowicz, miała zupełnie inne oblicze. Przypominamy postać Kory osiem lat po jej śmierci – artystki, której brakuje wielu Polakom do dziś.
28 lipca minęło osiem lat od odejścia Kory. Choć zgasła w 2018 roku, jej głos nadal rozbrzmiewa – nie tylko w muzyce Maanamu, ale także w kwestiach, o które bez wahania walczyła przez całe życie. Była symbolem swobody i jedną z najbardziej wyrazistych postaci polskiej kultury. Nic dziwnego, że wciąż pamięć o niej jest żywa. Jej portret zdobi warszawskie murale, a w Opolu odsłonięto niedawno pomnik upamiętniający legendarną wokalistkę. W rozmowie z Iwoną Smyrak Kamil Sipowicz ujawnia prywatne oblicze Kory – kobiety, która pod sceniczną siłą ukrywała ogromną wrażliwość. Opowiada także o jej darze pomagania innym, ich relacji, trudach choroby i o tym, dlaczego dziś tak bardzo brakuje jej głosu.
Kora miała niezwykły urok, którym potrafiła otoczyć siebie i innych. Potrafiła podnosić ludzi na swój poziom i wydobywać z nich to, co najpiękniejsze. Ludzie czuli się przy niej wyjątkowo, niemal uświęceni. Była niesamowicie szanująca innych, a przy tym obdarzona charyzmą.
Co więcej, była ciepła, serdeczna i pełna empatii. Wielu spodziewało się, że spotka artystkę nieco zdystansowaną, tymczasem poznawali osobę bardzo otwartą i zawsze gotową do pomocy. Nie szczędziła życiowych rad i zawsze miała coś mądrego do powiedzenia. Nikt nie był przez nią odtrącany.
Było to naturalne, przyjaciele często zwracali się do niej o wsparcie, a także nieznajomi szukali u niej wskazówek. Sipowicz przytacza ciekawą anegdotę – podczas jednego z wywiadów za kulisami rozmowy z osobą związaną z polityką, która poprosiła, by przyjaciółka z problemem tożsamości płciowej skontaktowała się z Korą i poradziła w tak delikatnej kwestii. Kora zachęciła ją do podjęcia decyzji o tranzycji.
„To było coś niezwykłego. Osoba z zupełnie innego świata, kojarzona z prawicą, szukała u Kory wsparcia w tak osobistej sprawie. To mówi wiele o samej Polsce, ale też o Korze.”
Zaufanie, jakim ją obdarzano, nie znało granic
Innym niecodziennym wydarzeniem była wizyta policji w ich domu związana z problemami dotyczącymi marihuany. Pomimo powagi sytuacji, policjantka zaczęła otwarcie rozmawiać z Korą o swoich małżeńskich kłopotach, a artystka z kolei oferowała jej życzliwe rady. Kora widziała przede wszystkim człowieka.
Przez lata zbierał się ogrom wspomnień – szczególnie ważne było spotkanie po rozstaniu na wyspie Ios, które później przeniknęło do twórczości Kory, między innymi w piosence „Cykady na Cykladach”. To były trudne czasy PRL-u, a ich pobyt na wyspie w prostych warunkach był niczym ucieczka do innego świata. Cykady dudniły, a między nimi rodziła się więź, którą oboje bardzo cennili.
Choroba stopniowo zmieniała Korę, zwłaszcza pod koniec. Zmiany w mózgu, z którymi nie wszyscy byli świadomi, sprawiły, że przechodzili trudne chwile. Sipowicz nie ukrywa, że bywało naprawdę ciężko, a on sam zapomniał o sobie, skupiając się na opiece nad ukochaną. Nawet gdy zmartwienia były ogromne, interweniował w najważniejszych momentach, choć zdarzało się, że bywał wyczerpany i nie mógł czuwać bez przerwy.
Nie zdążyli się pożegnać, bo Kora stopniowo traciła kontakt. Sipowicz jest przekonany, że być może kiedyś spotkają się ponownie – w innym wymiarze, albo po prostu się przywitają.
Artystka miała wiele pomysłów, choć niektóre z nich wynikały z szaleństwa. Chciała stworzyć miejsce dla kobiet – dom, w którym mogłyby się rozwijać, uczyć różnych umiejętności i znaleźć wsparcie. Pod koniec życia mocno angażowała się w kwestie związane z kobietami i marzyła, aby realizować tę wizję na Roztoczu. Była bardzo lubiana wśród miejscowych, nawet stereotypowa wiejska kobieta będąca zagorzałą słuchaczką Radia Maryja ją uwielbiała.
Brak jej głosu jest dziś ogromny, zwłaszcza że miała odwagę mówić otwarcie. Była pionierką w wielu tematach – jako jedna z pierwszych w Polsce podejmowała kontrowersyjne wątki, jak pedofilia w Kościele, nagrywając nawet na ten temat piosenkę, którą w czasach PRL trudno było usłyszeć w mediach.
Kora bez wątpienia byłaby dzisiaj mocno przejęta obecną sytuacją na świecie – wojną, polityką. Z pewnością zabierałaby głos i uczestniczyła w manifestacjach, podczas których często pojawiały się utwory Maanamu. Zapisała się w historii jako ikona wolności, która coraz bardziej nabiera symbolicznego znaczenia.
Mimo że bywała uważana za osobę kontrowersyjną, była niezwykle autentyczna i odważna. Często traktowano ją jak „dziwaczkę”, ale wiele z tematów, które poruszała, wciąż pozostaje aktualnych, a nawet bardziej palących niż kiedyś.
W latach 90. odwiedzali razem osoby zakażone HIV w Warszawie – w czasach paniki i strachu Kora nie bała się być blisko nich, jeść z nimi, rozmawiać i okazywać wsparcie. Działała z ogromną empatią, nie przejmując się opiniami innych, widząc przede wszystkim człowieka.
W 1984 roku, w warunkach komunistycznej kontroli, mimo licznych ostrzeżeń i obaw muzyków, Kora wystąpiła w Sali Kongresowej. Później jej muzyka często znikała z radia i telewizji, a osoby z jej otoczenia były nieoficjalnie unikane. Taki był realny wymiar tamtych czasów.
Na jej artystyczne życie ogromny wpływ miała krakowska awangarda – Piwnica pod Baranami, Tadeusz Kantor i środowisko artystyczne tego miasta. Kora była tam niemal maskotką, znała osobiście Jerzego Beresia, braci Janickich oraz fascynowała ją niecodzienna, metafizyczna aura Krakowa. Przyjaźniła się także z Krzysztofem Niemczykiem, ekscentryczną postacią, niezrozumianą przez wielu, która doświadczała prześladowań i pobytów w zakładach psychiatrycznych. Wśród jej ważnych znajomości byli także hippisi związani z kulturą i sztuką.
Sipowicz sam wspomina, że brał udział w jednym z przedstawień Kantora jako statysta. Przenikała ich sztuka i codzienne życie. Także kluby jazzowe, galerie i spotkania artystyczne w Warszawie i Krakowie łączyły się, tworząc atmosferę wolności twórczej. Kora kochała także muzykę Ewy Demarczyk.
Jej piosenki nadal przyciągają kolejne pokolenia, które odnajdują w nich wrażliwość, odwagę i potrzebę wolności. To uniwersalne wartości, które niezależnie od czasów zostają w sercach słuchaczy. Kora udowadniała, że warto mieć własny głos i walczyć o wolność – nawet wtedy, gdy inni boją się mówić.
W dzisiejszych czasach, gdy wiele wartości wydaje się rozmytych, brakuje tak wyrazistych osobowości jak ona. Gdy ktoś dzisiaj odważy się powiedzieć coś mocnego, staje się to natychmiast cytatem i wydarzeniem. Kora byłaby takim wyraźnym akcentem, a jej brak jest bardzo odczuwalny.
