„To chyba najskuteczniejszy sposób na zniknięcie pieniędzy, który utrudnia śledzenie ich losów” – tak syndyk spółki Prodigo opisuje sposób, w jaki zniknęły środki wartości 227 milionów złotych. Większość z tych pieniędzy pochodziła od zwykłych Polaków, często emerytów przekonanych o bezpieczeństwie inwestycji w nowoczesny i obiecujący sektor. Za całym projektem stał Tomasz Nietubyć – prezes i dawny partner biznesowy Janusza Palikota.
Pani Krystyna (imię zmienione), która straciła swoje oszczędności, opowiada:
„Nikt nie zna moich kłopotów. To pogarsza mój stan psychiczny i sprawia, że czuję się, jakbym żyła w państwie z kartonu. Przez pół życia oszczędzałam, robiłam zakupy na promocjach i w lumpeksach, by zabezpieczyć sobie miejsce w DPS. Nie mam na kogo liczyć. Nie chcę żyć w nędzy na starość, chcę odejść na własnych warunkach.”
Do inwestycji namówił ją Tomasz S., znajomy z czasów pracy w Open Finance Leszka Czarneckiego. W 2020 roku Tomasz S. opuszcza Open Finance i zaprasza Krystynę do nowego projektu – Vortune Equity Group (VEG), który miał wyznaczać inne standardy działania.
Podobna historia wydarzyła się na Śląsku. 79-letni Józef w 2022 roku odebrał telefon od Dariusza J., byłego doradcy Open Finance, teraz współpracującego z VEG. Zaoferował on jemu i żonie pożyczkę dla Prodigo, na co pan Józef zdecydował się, przelając prawie 150 tysięcy złotych. Dziś pieniędzy nie ma, żona zmaga się z poważną chorobą serca, a on ukrywa przed nią prawdę i zadłuża się, zaciągając kredyty konsumenckie.
VEG — jak działała grupa i skąd pochodziły pieniądze?
Prodigo przedstawiała się jako innowacyjna i stabilna firma działająca w tzw. zielonej gospodarce, koncentrująca się na odzysku surowców z odpadów. Inwestorzy indywidualni mieli pomagać finansować rozbudowę sieci spółek recyklingowych, zapewniając im zwrot i bezpieczeństwo w oparciu o unijne standardy środowiskowe.
Vortune Equity Group to holding finansowy, który skupiał m.in. dom finansowy Q Value oraz platformę crowdfundingową Crowdway.pl i sieć doradców Vortune Equity. Gdy konsolidował strukturę w latach 2019-2020, jego prezesem został Krzysztof Sokalski, a nadzór sprawował Paweł Komar – obaj z przeszłością w Open Finance.
Oficjalnie VEG zapowiadał rozwój oferty dla inwestorów i ułatwianie firmom pozyskiwania kapitału. Prodigo była jednym z wielu podmiotów, dla których grupa pozyskiwała finansowanie. Wśród innych inwestycji znalazły się m.in.:
- biznesy alkoholowe związane z Januszem Palikotem (Nietubyć z Prodigo był jednocześnie wiceprezesem Manufaktury Piwa Wódki i Wina Palikota oraz udziałowcem VEG),
- projekt Your Home Konstancin związany z budową domu spokojnej starości,
- mniejsze przedsięwzięcia deweloperskie, które często kończyły się bankructwem lub restrukturyzacją,
- inwestycje grupy HREIT.
VEG nie ujawnił pełnej listy obsługiwanych projektów, tłumacząc to tajemnicą przedsiębiorstwa i trwającymi negocjacjami restrukturyzacyjnymi.
Prezes Sokalski tłumaczy, że przed włączeniem projektów do oferty wnikliwie badano dokumentację i plany biznesowe, ale podkreśla, iż holding był jedynie pośrednikiem, nie gwarantował zobowiązań ani nie odpowiadał za wyniki finansowe spółek. Zaznacza też, że nie uczestniczył w wyborze Prodigo, bo współpraca z firmą zaczęła się przed jego dołączeniem.
Na pytania o sukcesy inwestycyjne, Sokalski przyznaje, że nie dysponuje dokładnymi danymi, ale zaznacza, że wielu klientów odzyskało kapitał i odsetki, a część pożyczkodawców reinwestowała środki z wcześniejszych zakończonych przedsięwzięć. Jednocześnie potwierdza, że wiele projektów znajduje się obecnie w trudnej sytuacji prawnej i finansowej, co ogranicza możliwość komentowania.
Powiązania z Open Finance i zarzuty pod adresem agentów
Wielu agentów VEG, którzy zwabili poszkodowanych do inwestycji, pracowało wcześniej w firmach Leszka Czarneckiego, jak Open Finance czy Getin Noble Bank. Wielu inwestorów zauważało, że podczas spotkań otrzymywano już gotowe, wypełnione formularze z danymi osobowymi, co rodziło podejrzenia wycieku baz klientów.
Te same okoliczności dotyczą też firmy Gerda Broker – innej sieci dystrybucyjnej, która pozyskiwała kapitał m.in. dla Prodigo i spółek Palikota. Zarząd Gerdy w 2020 roku został aresztowany przez CBA w śledztwie dotyczącym m.in. zorganizowanej grupy przestępczej i wyłudzeń.
Postępowanie w sprawie Vortune Equity Group i pozyskiwania kapitału dla Prodigo prowadzi Prokuratura Okręgowa we Wrocławiu. Śledztwo obejmuje także osoby, które oferowały klientom umowy i podpisywały dokumenty.
Poszkodowani zgłaszali, że agenci promowali pożyczki dla Prodigo jako pewniejszą alternatywę dla lokat bankowych, zabezpieczone tzw. „trzema siódemkami” – czyli oświadczeniami o poddaniu się egzekucji, które miały przyspieszać windykację bez konieczności procesów sądowych. W praktyce jednak masowe wykorzystywanie tego instrumentu doprowadziło do „zbiegu egzekucji” i blokady działania komorników na skalę krajową.
Podczas prób kontaktu z byłymi agentami VEG większość unika komentarza lub nie odpowiada:
- Lech C. odesłał do zarządu firmy,
- Tomasz S. nie zgodził się na rozmowę, a po wysłaniu pytań e-mailem przestał odpowiadać,
- Błażej D. stwierdził, że sam jest klientem VEG i nie może rozmawiać.
Prezes Sokalski dodaje, że firma nie prowadziła szkoleń handlowych, a porównywanie pożyczek do lokat było działaniem nieautoryzowanym przez holding i samowolą agentów.
Nawet pomijając sposób prezentacji produktu, syndyk spółki Kamil Hajduk wskazuje, że doszło do misselingu – klientów wciskano im instrumenty kompletnie niepasujące do ich profilu inwestycyjnego. Produkty ewoluowały od obligacji do pożyczek, a potem do akcji z opcjami sprzedaży, co trudno było nazwać racjonalnym biznesem.
Tomasz Nietubyć i groźne prognozy finansowe
Tomasz Nietubyć, związany z Prodigo jako prezes zarządu i twarz firmy, pozostawał na tym stanowisku formalnie do kwietnia 2024 roku. W prezentacji z 2023 roku wskazano ambitne plany wzrostu przychodów od 80 milionów w 2023 do 249 milionów w 2026 roku. Realna sytuacja okazała się jednak dramatyczna.
Dokumenty za rok obrotowy 2020 pokazują, że przy przychodach poniżej 4 milionów złotych, spółka poniosła ponad 16 milionów złotych strat. Koszty operacyjne, m.in. usługi zewnętrzne i wynagrodzenia, przekroczyły 11 milionów.
Zarząd poważnie ostrzegał w sprawozdaniu o ryzyku braku finansowania zewnętrznego, co może zagrażać dalszemu działaniu firmy. Jednak informacji o tak złej kondycji nie uwzględniano w marketingowych materiałach dla inwestorów.
Dodatkowo pożyczki, które miały być zwracane w 2020 roku, nie zostały spłacone, a spółka podejmowała negocjacje w sprawie rozłożenia długu na raty. Na koniec 2022 roku Prodigo miało też wiele procesów sądowych od wierzycieli domagających się zwrotu pieniędzy.
W kwietniu 2023 roku Urząd Skarbowy wszczął egzekucję administracyjną wobec Prodigo z powodu zaległości podatkowych przekraczających 3 miliony złotych. Co ciekawe, procedura zaczęła się dwa dni po tym, gdy pan Józef podpisał drugą umowę pożyczki dla tej spółki.
Zamieszanie w strukturach i upadłość firmy
Na początku 2024 roku nastąpiły zmiany personalne – 11 kwietnia Tomasz Nietubyć został odwołany ze stanowiska prezesa, a jego miejsce zajęła prokurent Katarzyna Hoffman-Zyśk. Spółka zmieniła też nazwę na RV Group S.A.
Mimo to w kwietniu 2025 roku sąd ogłosił jej upadłość. Syndyk Kamil Hajduk znalazł spółkę z pustą kasą i rozbudowaną siecią spółek zależnych. Prodigo pełniło rolę holdingu, przekazując środki do swoich spółek-córek, które następnie wnosiły aportem aktywa do zamkniętego funduszu inwestycyjnego GW FIZAN.
Fundusz ten został w 2023 roku „rozwodniony”, czyli wykorzystano ostatnie wolne środki, a w masie upadłościowej zabezpieczono tylko 66,9% certyfikatów wartości 4,4 mln złotych – pozostała część trafiła do firm kontrolowanych przez biznesmena Mateusza Mazura, wspólnika Nietubycia.
„Mur prawny FIZAN uniemożliwia syndykowi dostęp do pełnej historii i śledzenie przepływu środków. To najlepszy sposób na zagubienie pieniędzy” – komentuje Hajduk.
Gdzie podziały się miliony?
Syndyk podkreśla, że kwota pozyskana była zbyt duża, by mogła zostać po prostu skonsumowana na prowizje i koszty. Jednym z podejrzanych kierunków wyprowadzania pieniędzy okazała się spółka PGO, która mogła otrzymać nawet kilkadziesiąt milionów złotych.
Okazało się, że środki przekazywane przez inwestorów trafiały nie na konto Prodigo, lecz na rachunek firmy PGO – rzekomo pełniącej rolę bezpiecznego depozytu powierniczego, co było mylące. PGO była standardową firmą z kontem bankowym, założoną przez Vortune Equity Group. Po sprawdzeniu okazało się, że spółka została zlikwidowana, a likwidator zgłosił brak zobowiązań, co zasadniczo utrudnia śledzenie środków.
Prezesowie Prodigo i VEG odmówili szczegółowych komentarzy co do powrotu środków oraz funkcji spółki PGO. Sokalski tłumaczy, że PGO miała umowę na przechowywanie dokumentów i środków, pobierając symboliczne wynagrodzenie 1000 zł miesięcznie i nie zarabiała na prowizjach. Podkreśla, że kwestia ta była wyjaśniana w ramach prowadzonych śledztw.
Bilans strat i śledztwo trwające mimo trudności
Syndyk Hajduk przygotował listę wierzytelności RV Group, która pokazuje jak katastrofalna była sytuacja:
Z 227 mln zł długu, 181 mln stanowi kapitał powierzony głównie przez osoby prywatne.
Aktualny majątek holdingu to jedynie certyfikaty funduszu GW FIZAN wycenione na 4,4 mln zł, a wierzycieli jest ponad 1000.
Sprawą zajmuje się jedna prokurator i jeden policjant, mimo ogromnej skali i skomplikowania śledztwa. Prokurator Marcin Kuźma przyznaje, że wnioskowano o zwiększenie kadry, jednak decyzji jeszcze nie ma. Podkreśla, że śledztwo jest na dobrą drogą, a material dowodowy jest znaczący. Postępowanie trwa od stycznia 2025 roku i nie można mówić o opóźnieniach.
Chronologia dokumentów pokazuje, że już w kwietniu 2023 roku Urząd Skarbowy wszczął egzekucję wobec Prodigo, a mimo tego agenci VEG wciąż pozyskiwali środki od naiwnych inwestorów, którzy wierzyli w bezpieczną inwestycję i zabezpieczenia w formie „trzech siódemek”.
Dziś w 2026 roku Prodigo (obecnie RV Group) nie prowadzi działalności, a po wielomilionowym eko-projekcie pozostała tylko masa upadłościowa. Holding VEG powtarza, że był tylko pośrednikiem i nie odpowiada za cudze długi, podczas gdy poszkodowani – często schorowani emeryci – stracili swoje oszczędności i tracą nadzieję na odzyskanie pieniędzy. Agenci, którzy namawiali do podpisania umów, w większości pozostają aktywni w branży finansowej.
