Choć wakacje w pełni, wielu rodziców już układa plan zajęć dodatkowych dla swoich pociech na nowy rok szkolny. Często grafik dzieci wygląda tak napięcie, że trudno znaleźć czas na relaks. Motywacją bywa dbałość o rozwój dziecka, ale także niezrealizowane ambicje dorosłych. W tym natłoku zadań pojawia się pytanie: kiedy przestajemy dbać, a zaczynamy przesadzać?
Poranek wypełniony lekcjami, popołudniu angielski, trening piłkarski lub basen. Weekend – korepetycje, turniej czy mecz. Codzienny harmonogram dzieci zaczyna przypominać grafik menadżera w korporacji. Z jednej strony to szansa na rozwój, z drugiej jednak odbieranie dzieciństwa i chwil na zabawę.
„Wiele dzieci żyje dziś w tempie dorosłych pracowników. Szkoła zabiera większość ich dnia, a dodatkowe zajęcia często sprawiają, że nie mają czasu na odpoczynek czy zwyczajną zabawę” – zauważa dr Ayesha Ludhani, psycholog specjalizujący się w terapii dzieci i młodzieży. Dodaje, że zbyt napięty grafik może mieć negatywny wpływ na emocje i rozwój dziecka.
Co skłania rodziców do nadmiaru aktywności?
Rodzice mają różne powody, by zapisywać dzieci na kolejne zajęcia. Dla wielu to inwestycja w przyszłość – chcą rozwijać talenty swoich dzieci, które często nie mają okazji rozkwitnąć podczas lekcji szkolnych. „Posłaliśmy córkę na skrzypce i basen, aby poszerzyła swoje horyzonty, bo w szkole na to nie zawsze jest miejsce”, mówi Anna, mama 9-letniej Zosi.
Jednak nie brakuje również presji społecznej. Porównywanie dzieci z rówieśnikami sprawia, że rodzice boją się, by ich dziecko nie zostało w tyle. „W klasie syna wszyscy uczęszczają na angielski i zajęcia sportowe, jeśli go nie zapiszemy, czułby się wykluczony” – opowiada Marta. Zdradza, że nieraz zastanawia się, czy robi to naprawdę dla dziecka, czy tylko pod presją otoczenia.
Dlaczego warto zostawić dziecku czas na nuda?
Wiele dorosłych traktuje czas wolny dziecka jako zbędny, a nawet szkodliwy. Naukowcy są innego zdania. Brak zaplanowanych zajęć daje dzieciom przestrzeń do rozwijania kreatywności, samodzielności i umiejętności radzenia sobie z nudą.
„Badania naukowe pokazują, że mózg dziecka, gdy nie jest ciągle kierowany przez dorosłych, przestawia się na tzw. tryb domyślny, sprzyjający kreatywnemu myśleniu, regulacji emocji i doskonaleniu pamięci”, tłumaczy dr Ludhani. Taki czas sprzyja też poznawaniu własnych zainteresowań i marzeń, które są kluczowe dla zdrowego rozwoju.
Mniej znaczy więcej – ile zajęć jest optymalne?
Eksperci podkreślają, że ilość zajęć dodatkowych nie definiuje sukcesu dziecka. Najważniejsza jest motywacja i wewnętrzne zaangażowanie dziecka oraz zachowanie równowagi w codziennym planie. Jeśli dziecko samodzielnie chce uczestniczyć w zajęciach, zazwyczaj jest to dla niego źródłem radości i satysfakcji. Natomiast wymagania stawiane z zewnątrz i przepełniony grafik prowadzą często do frustracji i wypalenia.
„Zwykle dzieci w młodszym wieku szkolnym powinny spędzać na zajęciach organizowanych nie więcej niż 3-4 godziny dziennie, a łącznie nie przekraczać 10 godzin tygodniowo”, mówi pediatra dr Pamela Ann Ponce.
Choć aktywności rozwijają pasje i umiejętności, równie ważne jest, by dziecko miało czas na swobodną zabawę i odpoczynek. To wtedy uczy się kreatywności, samodzielności oraz buduje relacje z rówieśnikami. Jeśli codzienny plan dziecka jest zapełniony „po brzegi”, warto zastanowić się, czy nie przekracza to zdrowych granic.
A Ty co myślisz o liczbie zajęć dodatkowych dla dzieci? Gdzie Twoim zdaniem powinna przebiegać granica? Podziel się swoimi przemyśleniami!
