Mimo że numer PESEL funkcjonuje już od ponad pół wieku, wciąż wywołuje sporo niejasności i błędnych przekonań wśród Polaków. Najnowsze badanie dotyczące wiedzy o PESEL-u ujawnia, jak dużo osób myli się, jeśli chodzi o informacje, jakie zawiera ten unikalny identyfikator.
Co ciekawe, aż 20% ankietowanych jest przekonanych, że z numeru PESEL można odczytać miejsce urodzenia, co jest błędnym mitem. Badanie, które zrealizowano na zlecenie serwisu ChronPESEL.pl razem z Krajowym Rejestrem Długów, ukazuje, że pomimo powszechności tego numeru, wiedza o nim jest nadal powierzchowna.
Warto zauważyć, że mit dotyczący adresu urodzenia częściej przyjmują za pewnik mężczyźni niż kobiety, a najliczniejszą grupą wierzącą w tę nieprawdę są osoby w wieku od 45 do 54 lat.
Co jeszcze Polacy błędnie przypisują numerowi PESEL?
Lista nieporozumień się nie kończy. 16% badanych uważa, że PESEL zawiera wskazanie urzędu stanu cywilnego, który wydał akt urodzenia, a 14% twierdzi, że numer ten informuje o województwie zameldowania. Tymczasem większość respondentów dobrze zdaje sobie sprawę z podstawowych danych, które PESEL rzeczywiście zawiera – aż 90% wie, że zawiera datę urodzenia, a połowa (52%) potrafi wskazać, że numer umożliwia określenie płci.
Jak naprawdę zbudowany jest numer PESEL?
PESEL to jedenaście cyfr, z których pierwsze sześć odpowiada za datę urodzenia – dwie cyfry roku, miesiąca i dnia. Następne cztery to numer porządkowy służący rozróżnieniu osób urodzonych w tym samym dniu. Dziesiąta cyfra oznacza płeć – liczby parzyste wskazują na kobiety, a nieparzyste na mężczyzn. Ostatnia cyfra jest cyfrą kontrolną, sprawdzającą poprawność całego numeru.
W numerze PESEL nie znajdziemy jednak żadnych danych o miejscu urodzenia, kraju obywatelstwa, rodzicach, adresie czy urzędzie stanu cywilnego.
Numer PESEL – dlaczego należy go chronić?
Eksperci podkreślają, że najważniejsze nie jest to, jakie dane można odczytać z samego PESEL-u, lecz kto i w jakim celu chce uzyskać ten numer. Chociaż kod nie zdradza zbyt wielu informacji, to jednak pozwala jednoznacznie zidentyfikować daną osobę. W niepowołanych rękach numer PESEL może być wykorzystywany do podszywania się lub pozyskiwania kolejnych danych o właścicielu.
– Kluczowa jest świadomość, kto i dlaczego prosi o podanie numeru PESEL. Sam numer nie ukazuje szczegółów, ale jednoznacznie wskazuje na konkretną osobę, co może być niebezpieczne, jeśli trafi w niewłaściwe ręce – tłumaczy Bartłomiej Drozd, ekspert ChronPESEL.pl.
Z tego powodu specjaliści rekomendują, aby numer PESEL podawać jedynie wtedy, gdy jest to naprawdę konieczne i uzasadnione.
