– Słynny fizyk Stephen Hawking jeszcze kilka lat temu ostrzegał przed możliwością, że sztuczna inteligencja może przerodzić się w zagrożenie, przejmując kontrolę nad światem. Choć scenariusz z filmów science fiction jak „Terminator” wydaje się odległy, to jednak AI budzi coraz większy niepokój wśród Amerykanów, którzy martwią się o utratę zatrudnienia. Lęki te potęgują zapowiedzi zwolnień w kluczowych firmach technologicznych.
W maju br. amerykański sektor technologiczny odnotował największą falę zwolnień od niemal dwóch lat, jednocześnie znacząco inwestując w rozwój sztucznej inteligencji. Coraz więcej pracowników na rynku USA obawia się, że AI wyprze ich z miejsc pracy i przejmie ich obowiązki.
Znaczący wzrost redukcji etatów
Z najnowszych danych wynika, że firmy z branży technologicznej planują zlikwidować ponad 38 tysięcy miejsc pracy w maju. Jak tłumaczy specjalistyczna agencja Challenger, Gray & Christmas, jest to najwyższa liczba zwolnień od sierpnia 2024 roku. Od początku roku sektor ten zanotował już ponad 123,6 tysiąca zwolnionych, co stanowi wzrost na poziomie ponad 65% w porównaniu z analogicznym okresem roku poprzedniego.
Tymczasem ogólna liczba ogłoszeń o zwolnieniach w sektorze prywatnym spadła o 7% w skali roku, co wskazuje na względną stabilizację na rynku pracy w większości branż – jednak cyfrowa branża wyróżnia się tym negatywnym trendem.
– Technologie realnie kształtują rynek pracy na bieżąco. W obecnej chwili to właśnie AI jest najczęściej podawanym powodem redukcji zatrudnienia – komentuje Andy Challenger, szef ds. przychodów w Challenger, Gray & Christmas. Przykłady to niedawne cięcia kadrowe ogłoszone przez Meta, Intuit czy Cisco, gdzie zwalniania są łączone z rozwojem sztucznej inteligencji.
Jednak oficjalne statystyki zaskoczyły ekspertów. Wbrew prognozom wskazującym na 85 tys. nowych miejsc pracy w maju, rządowy raport z 5 czerwca wykazał ich aż ponad 172 tysiące. Poprawiono także dane za dwa poprzednie miesiące. Główny wzrost zatrudnienia odnotowano w sektorze administracji lokalnej, ochronie zdrowia, pomocy społecznej oraz produkcji – branżach mniej zależnych od AI.
Obawy przed AI nie maleją
Jak podały media biznesowe, w maju aż 40% zwolnień było związanych ze sztuczną inteligencją, co stanowi trzeci kolejny miesiąc, kiedy AI jest głównym powodem cięć kadrowych. Kanadyjski startup Intellizence przedstawił listę firm, które w 2026 roku redukowały zatrudnienie z powodu wdrażania AI oraz wysokich kosztów z tym związanych – w ostatnim miesiącu były to m.in. Wix (1000 osób), Groupon (400), Gambling.com (25% etatów) i Cisco (4500 zwolnień).
W kwietniu Meta, właściciel Facebooka i Instagrama, zredukował zatrudnienie o 8 tysięcy osób, co stanowi 10% globalnej siły roboczej – zapowiadane jest, że ta liczba może się podwoić. Natomiast firma Intuit w maju poinformowała o planach cięć na poziomie 17%, jednocześnie współpracując ściśle z liderami branży AI, takimi jak OpenAI oraz Anthropic.
Niepewność względem nowej technologii wyczuwalna jest też w sondażach. Ankieta Ipsos dla Reutersa, obejmująca ponad 4500 dorosłych Amerykanów, ujawniła, że 53% z nich boi się, że AI doprowadzi do utraty pracy ich albo bliskich. Strach ten jest równomiernie rozłożony pod kątem wieku, płci i wykształcenia. Jednocześnie 37% respondentów nie obawia się takiego ryzyka, a 10% nie potrafiło odpowiedzieć.
Polityczne różnice w postrzeganiu AI
Badania wskazują na wyraźne rozróżnienie zdań w zależności od przynależności politycznej. Wśród sympatyków Partii Demokratycznej aż 61% obawia się utraty pracy z powodu AI, podczas gdy u wyborców Republikanów jest to 47%. Warto zauważyć, że zwolennicy demokratów częściej mają wyższe wykształcenie, podczas gdy wśród republikanów dominują pracownicy klasy robotniczej.
Dodatkowo około 73% wszystkich obywateli USA deklaruje obawy związane z rosnącym wpływem AI, a ten wskaźnik wciąż się podnosi – w 2023 roku wynosił 68%. Mimo to Amerykanie coraz chętniej wykorzystują sztuczną inteligencję w codziennej pracy. Według danych Microsoft AI Economy Institute, w drugiej połowie 2025 roku ponad 28% zatrudnionych wykorzystywało AI w pracy, podczas gdy średnia światowa to 16,3%. Z AI korzystają nie tylko pracownicy biurowi czy korporacyjni, ale także artyści, zwłaszcza w dziedzinach takich jak animacja, grafika czy muzyka.
AI jako narzędzie przeciwdziałania biurokracji?
Czy jednak sztuczna inteligencja to tylko wyzwania i zagrożenia? W procesie napędzanym przez AI nadal będą następowały zwolnienia, ale równocześnie pojawiają się nowe stanowiska dedykowane rozwojowi i obsłudze AI, co generuje zapotrzebowanie na zasoby ludzkie.
Warto zaakceptować fakt, że stosowanie AI stanie się normą również w bardziej tradycyjnych sektorach – według statystyk za 2025 rok około 77% firm już korzysta lub testuje technologie AI. Ponadto 60% przedsiębiorstw używa generatywnej sztucznej inteligencji do podnoszenia efektywności pracy. – Kluczowym pytaniem nie jest już, czy AI zmienia rynek pracy, lecz jak szybko to się dzieje – podsumowuje Andy Challenger.
Do pozytywnych zmian w strukturze firm przekonuje także Shyam Sankar, CTO Palantir, który w rozmowie z Fox News Digital zauważa, że AI może pomóc w rozmontowaniu korporacyjnej biurokracji, uproszczeniu hierarchii i przyznaniu większej autonomii tym, którzy faktycznie wykonują pracę, zamiast menadżerom.
Jako przykład wskazał pielęgniarki, dla których automatyzacja przetwarzania danych mogłaby znacznie odciążyć codzienność. Sankar podkreśla też, że to właśnie pracownicy na pierwszej linii powinni decydować o kierunkach rozwoju i wykorzystaniu AI, bo ich doświadczenie jest kluczowe. – To opinie pracowników o AI będą najważniejsze. Jak wykorzystamy tę technologię? Jak wpłynie na biznes? Decyzje muszą służyć pracownikom w USA i opierać się na ich doświadczeniach, wtedy mamy szansę odnieść sukces – zaznacza ekspert.
Czytaj także: Gigant AI planuje wejście na giełdę, a jego wycena zbliża się do biliona dolarów.
