Komisja Europejska zaprezentowała w środę nowy zestaw działań mających na celu zwiększenie technologicznej suwerenności Unii Europejskiej. Inicjatywa ma za zadanie ograniczyć zależność wspólnoty od zagranicznych dostawców w obszarze kluczowych technologii cyfrowych, przede wszystkim w sektorze półprzewodników, sztucznej inteligencji i usług chmurowych.
Przedstawiony pakiet obejmuje dwa główne projekty legislacyjne – nową wersję aktu o chipach, nazwaną Chips Act 2.0, oraz ustawę wspierającą rozwój chmury i sztucznej inteligencji. Do tego dochodzi strategia dotycząca oprogramowania open source oraz plan na rzecz cyfryzacji branży energetycznej.
Jednym z filarów tej inicjatywy jest zaktualizowany akt o chipach, który zmodernizuje istniejące przepisy z 2023 roku. Komisja przyznała, że wcześniejsza wersja prawa przyniosła znaczące efekty – przyciągnęła inwestycje opiewające na 52 mld euro oraz stworzyła około 16 tysięcy bezpośrednich i 30 tysięcy pośrednich miejsc pracy. Jednakże rosnące potrzeby rynku półprzewodników, kluczowych dla systemów AI, wymuszają kolejne zmiany.
Według informacji KE półprzewodniki w obszarze sztucznej inteligencji mają do 2030 roku odpowiadać za ponad 70 proc. rynku tych komponentów, które będą jednym z motorów przyszłego wzrostu. Nowe przepisy mają przyspieszyć procedury zatwierdzania inwestycji, wspierać kluczowe projekty przemysłowe oraz wzmacniać odporność łańcuchów dostaw. Komisja planuje także zwiększyć popyt na europejskie rozwiązania poprzez zamówienia publiczne i inicjatywy łączące producentów chipów z odbiorcami z branż takich jak centra danych, motoryzacja czy usługi chmurowe.
Drugim istotnym elementem jest ustawa o rozwoju chmury i sztucznej inteligencji, której celem jest potrojenie mocy obliczeniowej europejskich centrów danych w ciągu najbliższych 5–7 lat oraz stworzenie warunków do szerszego zastosowania AI w gospodarce. KE planuje także wdrożyć unijny system oceny suwerenności usług chmury i systemów AI.
Komisja proponuje również strategię na rzecz rozwoju oprogramowania open source. W Europie funkcjonuje ponad 3 miliony twórców tego typu rozwiązań. Regulacje mają zwiększyć wykorzystanie ich produktów w administracji publicznej, chmurze, cyberbezpieczeństwie oraz sztucznej inteligencji.
Pakiet uwzględnia także plan cyfryzacji sektora energetycznego. KE chce wykorzystać AI i technologie cyfrowe do poprawy efektywności systemu energetycznego, integracji centrów danych z sieciami energetycznymi oraz przyspieszenia wdrażania inteligentnych liczników i wymiany danych między państwami członkowskimi.
Statystyki wskazują, że obecne wykorzystanie sztucznej inteligencji w przedsiębiorstwach UE sięga ok. 30 proc., co jest porównywalne z USA. W niektórych krajach, jak Szwecja, ten wskaźnik jest jeszcze wyższy.
Europa dysponuje mocnym zapleczem naukowym, wykwalifikowanymi specjalistami i rozwijającymi się start-upami, ale wciąż pozostaje bardzo zależna od państw spoza UE, jeśli chodzi o zaawansowane półprzewodniki, usługi chmurowe i najnowocześniejsze modele AI.
Szacuje się, że ponad 80 proc. produktów, usług i własności intelektualnej w sektorze cyfrowym pochodzi spoza Unii. – Nie możemy pozwolić, by kluczowe technologie, które zapewniają funkcjonowanie szpitali, stabilność sieci energetycznych oraz bezpieczeństwo usług, zależały od innych krajów – podkreśliła przewodnicząca KE Ursula von der Leyen. Zastrzegła, że niezbędne jest uniezależnienie się od zagranicznych dostawców, zwłaszcza w obliczu rosnących wyzwań związanych z ochroną danych i infrastrukturą krytyczną. Kontrola nad tymi technologiami powinna powrócić do podmiotów działających w obrębie UE.
Przyjęte propozycje będą teraz dyskutowane w Parlamencie Europejskim oraz Radzie UE. Komisja ogłosiła także, że w lipcu ruszy nabór wniosków na budowę tzw. gigafabryk sztucznej inteligencji.
