Czy dzieci są naprawdę akceptowane w miejscach publicznych? Owszem, pod warunkiem, że nie przeszkadzają dorosłym, są ciche i niemal niewidoczne. Przykładem może być sytuacja w sklepie, gdzie mama pozwala maluchowi samodzielnie skasować zakupy. Jednak w pewnym momencie ktoś upomina kobietę, mówiąc, że powinna to zrobić sama, bo "kolejka czeka i wszyscy się spieszą".
Coraz częściej widzimy miejsca ograniczające dostęp dzieciom — kina, restauracje, hotele wyłącznie dla dorosłych pojawiają się jak grzyby po deszczu. Co więcej, nawet w sklepach niektórzy nie chcą widzieć najmłodszych, mimo że zachowują się odpowiednio. Argument jest prosty: szybciej zrobi to rodzic, a nauka samodzielności powinna odbywać się w domu, przedszkolu czy na placu zabaw, czyli tam, gdzie dzieci mogą beztrosko być sobą. Niestety, nawet odrobina hałasu lub niezdarność bywa powodem do krytyki.
Niechciane dzieci w sklepie? Apel o empatię
Magda, mama 4-letniego chłopca i tiktokerka z @przygody_ze_smakiem, relacjonuje, że często bywa oceniana podczas wspólnych zakupów. Zdarza się, że ludzie patrzą na nią wymownie, sugerując, by szybciej i samodzielnie skasowała zakupy. Ostatnio jedna z klientek podeszła do niej i powiedziała: „Proszę pani, nie może pani zrobić tego sama? Kolejka ludzi czeka”.
Mimo że kolejka nie była długa — czekały dwie osoby — syn Magdy bardzo chce samodzielnie korzystać z kasy. Gdy mama proponuje, by to zrobiła dla przyspieszenia, chłopiec się złości.
„Zamurowało mnie, bo z jednej strony oczekujemy, że dzieci od najmłodszych lat będą zaangażowane, a jak tego nie robią, oskarżamy o bezstresowe wychowanie. Nie można okazać odrobiny empatii?”
– mówi autorka nagrania. Dodaje, że szczególnie smutne jest to, iż tę krytykę usłyszała od kobiety, prawdopodobnie także matki lub cioci. „Dzieci zaczynają nam przeszkadzać w samolotach, komunikacji miejskiej, wszędzie. Może powinniśmy je zamknąć w pokojach aż do pełnoletniości?” — zastanawia się Magda.
Coraz więcej sprzeciwu wobec dzieci w codziennych sytuacjach
Wielu internautów popiera osobę, która zwróciła uwagę matce i jej synowi. Argumentują, że zakupy powinny być szybkie i sprawne, a nie być powodem do niepotrzebnego pomniejszania czasu innych klientów. W komentarzach pojawiają się głosy, że jeśli dziecko ma ochotę na naukę, to robić to powinno w momencie, gdy nie ma kolejek, w przeciwnym razie hałas i przepychanki są źle odbierane.
„Są specjalne miejsca, gdzie dzieci mogą spokojnie uczyć się samodzielności. Stałabym w kolejce i sama bym się zirytowała, gdybym musiała czekać przez takie sytuacje. Szanujmy swój czas”
Rodzice z kolei często twierdzą, że sklep to nie przestrzeń do zabawy i nauki, bo malucha można uczyć porządku i samodzielności w domu. „Dziecko może się złościć, ale to dorosły wyznacza granice i uczy, jak szanować innych” — podkreślają.
Poruszony temat odzwierciedla od dawna istniejący problem. Często dzieci są postrzegane jako przeszkoda w przestrzeni publicznej z powodu ich hałasu i emocjonalności. Wymaga się od nich cichego i przewidywalnego zachowania, a każde odstępstwo budzi krytykę i negatywną ocenę zarówno dziecka, jak i rodzica.
Psycholożka Maria Zalewska zauważa, że zachowanie dziecka często jest traktowane jako miernik kompetencji rodzica, a im bardziej dziecko okazuje emocje, tym surowszy jest sąd otoczenia.
Kompetencje społeczne nabywa się przebywając wśród ludzi, ucząc się od nich i doświadczając skutków własnych działań. Izolowanie dzieci z przestrzeni publicznej obcina im szansę na rozwój i zdobywanie tych umiejętności.
Janusz Korczak, wybitny pedagog, podkreślał równość dziecka i dorosłego, mówiąc, że dzieci to ludzie o innej wrażliwości i doświadczeniu. Nie powinniśmy tworzyć z nich "przedludzi", lecz pozwalać im stać się aktywnymi członkami społeczeństwa.
Dajmy dzieciom przestrzeń – pozwólmy im być sobą, głośnymi, radosnymi i swobodnymi. Zamiast wykluczać najmłodszych z życia społecznego, dajmy im możliwość uczestniczenia w codziennych sytuacjach, bo to podstawa ich rozwoju i nauki.
