Chińskie firmy zdobywają przewagę nad niemieckimi przedsiębiorstwami w niemal wszystkich kluczowych branżach. W międzyczasie Berlin nie zauważył, że Pekin, kiedyś kojarzony głównie z tanimi gadżetami, dziś jest liderem w wielu strategicznych sektorach przemysłu.
Przez długie lata niemiecka gospodarka korzystała z dynamicznego rozwoju Chin. Aktualnie jednak Państwo Środka coraz bardziej rywalizuje z Niemcami w takich obszarach jak motoryzacja, produkcja maszyn czy przemysł chemiczny.
Początkowo kryzys wywołany napływem chińskich produktów dotknął głównie inne kraje. Po przystąpieniu Chin do Światowej Organizacji Handlu w 2001 roku ich tanie towary zaczęły dominować na światowych rynkach, a przemysł w Stanach Zjednoczonych stanął w obliczu poważnych trudności, tracąc miejsca pracy.
Niemcy w tym czasie zyskały – chińscy konsumenci chętnie kupowali niemieckie samochody i maszyny, a lokalne firmy rozwijały swoje operacje w Chinach, dostarczając zaawansowane technologie. Jednak obecny rozkład sił wyraźnie się zmienia.
Esther Goreichy, ekspertka z berlińskiego Instytutu Badań nad Chinami Merics, podkreśla, że nadciągający „chiński szok” będzie miał ogromne konsekwencje dla niemieckiej gospodarki, uderzając zarówno w eksport, jak i produkcję przemysłową. Jak wskazuje, wpływ ten już jest wyraźnie odczuwalny w przemysłowych ośrodkach Niemiec.
Handel z Chinami – zyski stają się stratami
Statystyki jasno pokazują nasilające się problemy Berlina. Jeszcze niedawno współpraca handlowa z Chinami przynosiła Niemcom imponujące dochody. W 2025 roku Chińska Republika stała się największym partnerem handlowym Niemiec, wyprzedzając Stany Zjednoczone.
Mimo to import z Chin stale rośnie – w 2025 roku zanotowano 8,8-procentowy wzrost wartości importu, która wyniosła 170,6 mld euro. W tym samym czasie niemiecki eksport do Chin zmalał o około 10 proc., co pogłębiło deficyt handlowy do 89,3 mld euro.
Niemieccy producenci samochodów, kiedyś odnoszący ogromne sukcesy w Chinach, teraz mierzą się z nowymi wyzwaniami. Kryzys na rynku nieruchomości ogranicza wydatki chińskich konsumentów, a popularność elektromobilności sprawia, że coraz częściej wybierają oni produkty rodzimych marek, które są także wspierane przez państwo, co zaostrza konkurencję.
Obecnie udział chińskich aut na niemieckim rynku samochodowym rośnie – w 2025 roku wynosił około 2,3 proc., a w pierwszej połowie 2026 już 3,7 proc.
Maszyny pod znakiem zapytania
Chiny już dziś wyparły Niemcy jako lidera światowego eksportu maszyn. Dzięki państwowym subsydiom chińskie firmy oferują coraz bardziej zaawansowane technologicznie urządzenia po konkurencyjnych cenach. Niemieckie związki branżowe domagają się od władz poprawy warunków produkcji poprzez uproszczenie biurokracji i ulgi podatkowe, a także skuteczniejszej ochrony przed nieuczciwą konkurencją z zewnątrz.
W ramach walki z dumpingiem postulują nakładanie ceł wyrównawczych na importowane towary z państw naruszających zasady uczciwej konkurencji. W opinii przedstawicieli sektora wolne umowy handlowe mogłyby poprawić dostęp europejskich firm do zagranicznych rynków.
Baterie – słaby punkt niemieckiej gospodarki
Produkcja baterii do aut elektrycznych to dziś kluczowy priorytet Niemiec i całej Europy. Jednak mimo wzrostu krajowej produkcji do 8,1 mld euro w 2025 roku, dominujący pozostaje chiński udział w dostawach, zwłaszcza baterii litowo-jonowych.
Gunther Kellermann z Związku Przemysłu Elektrotechnicznego i Cyfrowego ostrzega, że przerwanie dostaw lub embargo mogłoby poważnie nadszarpnąć niemiecką i europejską gospodarkę, szczególnie w sektorach obrony i centrów danych. Zamiast dopłat do e-aut, potrzebne są niższe ceny energii oraz lepsza ochrona przed nieuczciwą konkurencją.
Według niego bez szybkiego dostosowania warunków produkcji Europa może bezpowrotnie stracić swój przemysł baterii.
Farmacja – z rywalizacji do innowacji
Chiny to jeden z najważniejszych rynków zbytu dla niemieckiego przemysłu farmaceutycznego, a jednocześnie coraz większy konkurent w segmencie leków generycznych i innowacyjnych biotechnologii.
Niemieckie przedsiębiorstwa są mocno zależne od chińskich dostaw surowców i półproduktów, co prowadzi do częstych braków leków w aptekach, zwłaszcza przeciwbólowych, przeciwcukrzycowych czy antybiotyków.
Claus Michelsen, główny ekonomista organizacji zrzeszającej firmy farmaceutyczne, uważa, że Chiny konsekwentnie rozwijają swój sektor innowacji medycznych i zwiększają udział w rynku kosztem Niemiec. Jednocześnie krytykuje oszczędnościową politykę rządu, która według niego osłabia konkurencyjność branży.
Przemysł chemiczny między wyzwaniami a szansami
Dla sektora chemicznego Chiny są zarówno konkurentem, jak i ważnym rynkiem wzrostu. Państwo aktywnie naciska na ceny w Europie, jednocześnie oferując ogromny potencjał na własnym rynku.
Dobrym przykładem jest inwestycja koncernu BASF w Zhanjiang, gdzie powstał największy zakład produkcyjny w historii firmy o wartości 8,7 mld euro, mimo krytyki opinii publicznej. Prezes marki, Markus Kamieth, podkreśla, że Chiny w nadchodzących latach będą odpowiadać za większość globalnego wzrostu w branży chemicznej, więc niemiecki przemysł nie zamierza z tej okazji rezygnować.
Z kolei według stowarzyszenia VCI Chiny stanowią 45 proc. światowych obrotów sektora chemicznego, co czyni je największym rynkiem na świecie i zarazem najtrudniejszym rywalem niemieckich firm.
Nowoczesne technologie – zacięta konkurencja na przyszłość
Patrząc na motoryzację i produkcję maszyn, widzimy tylko czubek góry lodowej. Niemcy i Chiny rywalizują także w kluczowych obszarach przyszłości, które są fundamentem modernizacji gospodarek obu państw.
Chiński plan pięcioletni wskazuje priorytety takie jak półprzewodniki, robotyka, technologie kwantowe, fuzja jądrowa, wodór czy biotechnologia. Zaskakująco podobne kierunki obrazuje niemiecka rządowa agenda technologiczna.
Różnica polega głównie na tempie i sposobie realizacji – Chiny sprawnie łączą politykę państwową z ogromnym rynkiem wewnętrznym, podczas gdy niemiecki przemysł, choć dysponuje mocnymi atutami, może nie nadążać za szybkim wdrażaniem innowacji na produkcję przemysłową.
