Już teraz pacjenci z diagnozą nowotworu napotykają poważne przeszkody w leczeniu. W Łodzi, w Centralnym Szpitalu Klinicznym Uniwersytetu Medycznego, chorzy są odsyłani z powodu braków w finansowaniu terapii. Problem ten może dotknąć również inne oddziały oraz placówki w całej Polsce.
Jedna z pacjentek zakwalifikowana do leczenia raka piersi otrzymała oficjalne pismo, w którym szpital tłumaczy, że nie jest w stanie podjąć terapii z powodu braku środków na dalsze świadczenia medyczne. Wstępnie zaplanowano rozpoczęcie leczenia dopiero na pierwszy kwartał 2027 roku, o ile nie zmienią się zasady finansowania.
NFZ przekierowuje pacjentów do innych placówek
Narodowy Fundusz Zdrowia jest świadomy tej trudnej sytuacji. W połowie lipca dwie osoby po odmowie w CSK UMED zgłosiły się do oddziału NFZ z prośbą o pomoc w znalezieniu innego ośrodka realizującego leczenie programami lekowymi. Fundusz skierował je do Szpitala im. Kopernika oraz Szpitala Bonifratrów, oba w Łodzi.
Mimo to NFZ podkreśla, że szpital nie przekazał oficjalnej informacji o wstrzymaniu kwalifikacji, a także nie odpowiedział na pytania mediów dotyczące powodów tych ograniczeń. Eksperci ostrzegają, że przekazywanie pacjentów między placówkami nie rozwiązuje głębszego problemu systemu opieki zdrowotnej.
– Szpitale mają ograniczone możliwości przyjmowania kolejnych chorych, są już przepełnione – komentuje Adam Miller, lekarz i sekretarz Okręgowej Rady Lekarskiej w Łodzi.
Warto przypomnieć, że CSK UMED to największy ośrodek kliniczny w regionie, do którego powinny trafiać osoby z trudno dostępnymi terapiami. Tymczasem obecnie kieruje się ich do mniejszych placówek o ograniczonych możliwościach.
– Zamiast kierować pacjentów od mniejszych do większych jednostek, dzieje się dokładnie odwrotnie. Nasz główny szpital uniwersytecki odsyła chorych do mniejszych klinik – podkreśla Miller.
Problem tkwi w limitach i braku funduszy na nadwykonania
Według raportów NFZ, łódzki szpital od początku roku otrzymał około 45 milionów złotych na programy lekowe i chemioterapię. Jednak leczenie jest objęte limitami, a gdy liczba pacjentów przekracza kontrakt, powstają tak zwane nadwykonania, za które NFZ nie musi refundować kosztów. W przypadku CSK UMED nadwykonania na pierwszy półrocze to około 3 miliony złotych.
Niezależnie od zapotrzebowania, Fundusz nie może zawierać umów opiewających na większe kwoty, niż wynosi budżet. – Nawet jeśli wiadomo, że pacjentów jest więcej, kontrakty obstawiane są na mniejsze sumy. Brak dodatkowych środków powoduje, że NFZ nie płaci za nadwykonania – wyjaśnia były wiceminister zdrowia i były wiceprezes NFZ, Maciej Miłkowski.
Szpitale muszą „pożyczać” pieniądze na leczenie
Eksperci przypominają, że problem nie dotyczy tylko kosztów leków. Chorzy wymagają także konsultacji, badań, hospitalizacji czy podawania leków, a to wszystko musi być finansowane na bieżąco przez placówki, które często czekają na refundacje od Funduszu miesiącami.
Dotychczasowe ustalenia wskazują na ograniczenia finansowe programów lekowych w innych schorzeniach, takich jak:
- choroba Leśniowskiego-Crohna i wrzodziejące zapalenie jelita grubego,
- astma oraz atopowe zapalenie skóry,
- mukowiscydoza,
- migrena,
- nefropatia IgA i inne choroby nerek.
Na problem w innych regionach także zwracają uwagę lekarze, np. w Krakowie w Szpitalu Specjalistycznym im. Ludwika Rydygiera wstrzymano przyjęcia do programów onkologicznych. Placówka czeka na rozliczenie nadwykonań z pierwszej połowy roku, które sięgają aż 61 milionów złotych, z czego 33 miliony dotyczą samej onkologii.
NFZ obiecuje wypłatę zaległych środków, ale eksperci są sceptyczni
Centrala NFZ zapowiada, że jeszcze w tym tygodniu uruchomi fundusze na rozliczenie nadwykonań w programach lekowych. Jednak specjaliści ostrzegają, że bez gruntownych zmian systemowych możemy mieć do czynienia z poważnym kryzysem w służbie zdrowia.
Regularne rozszerzanie listy refundowanych terapii bez zapewnienia odpowiedniego budżetu nie rozwiąże problemu rosnącego zadłużenia i ograniczonych możliwości placówek medycznych.
