Rząd nie zdołał zatwierdzić ustawy, która miałaby uporządkować rynek najmu krótkoterminowego. Propozycja przygotowana przez Ministerstwo Sportu i Turystyki została zwrócona do Komitetu Stałego Rady Ministrów.
Projekt ministerstwa miał na celu wprowadzenie regulacji dla rosnącego sektora najmu krótkoterminowego, które jest obowiązkiem wynikającym z przepisów unijnych.
Unia Europejska wprowadziła od 2024 roku wymóg, aby państwa członkowskie rejestrowały i udostępniały informacje o lokalach przeznaczonych na wynajem krótkoterminowy. Celem jest monitorowanie rozwoju tego rynku i reagowanie na jego skutki. Chociaż wynajem na doby zdobywa na popularności, w tzw. miastach turystycznych powoduje sporo kłopotów.
Problemy związane z najmem krótkoterminowym
Głównym efektem wzrostu popularności najmu na krótki termin jest ograniczenie oferty najmu długoterminowego, co doprowadziło do wzrostu cen wynajmu mieszkań. Ponadto, ceny nieruchomości w atrakcyjnych lokalizacjach idą w górę, gdyż inwestorzy skupują lokale pod wynajem krótkoterminowy. Mieszkańcy wskazują także na problemy związane z wyższym poziomem przestępczości, hałasem imprez, czy zaśmiecaniem przestrzeni wspólnych.
Aby zapewnić lepszą kontrolę nad najmem pokoju na doby, Unia wymaga rejestracji każdej takiej kwatery.
Nowe przepisy dotyczą również portali oferujących takie usługi, m.in. Airbnb, Booking czy OLX. Są one zobowiązane do zbierania informacji o ofertach i transakcjach oraz przekazywania ich odpowiednim organom państwowym. Dodatkowo, muszą weryfikować rejestracje obiektów wystawianych przez prywatnych właścicieli.
Rozporządzenie UE obowiązuje od maja 2026 roku, a Polska do tej pory nie wprowadziła krajowych regulacji. Dopiero 16 czerwca rząd rozpoczął prace nad projektem ustawy przygotowanym przez Ministerstwo Sportu i Turystyki.
Nowa definicja i Centralny Rejestr
Projekt zakłada, że najem krótkoterminowy zostanie uznany za usługę hotelarską trwającą krócej niż 30 dni, co pociągnie za sobą obowiązki wynikające z branży turystycznej.
Kluczowym elementem ma być powołanie Centralnego Wykazu Turystycznych Obiektów Noclegowych (CWTON) – ogólnopolskiego rejestru wynajmowanych turystom mieszkań, apartamentów i domów. Każdy z nich otrzyma unikalny numer identyfikacyjny, który będzie musiał pojawiać się w ogłoszeniach, co ma ograniczyć nielegalny wynajem.
Resort sportu uzasadnia projekt tym, że nielegalny najem krótkoterminowy to nieuczciwa konkurencja dla hoteli, pensjonatów oraz właścicieli mieszkań na dłuższy wynajem. Planuje się, aby lokale były zobowiązane do spełnienia norm przeciwpożarowych, sanitarnych i technicznych, a także do posiadania regulaminu porządkowego, co ma podnieść poziom bezpieczeństwa turystów i mieszkańców.
Surowe kary i kontrola najmu
Projekt przewiduje kary do 50 tys. zł za prowadzenie najmu bez wpisu do rejestru, brak identyfikatora w ofertach oraz niewypełnianie obowiązków przez platformy pośredniczące.
W przyszłości ustawa ma umożliwić gminom wyznaczanie stref, gdzie wynajem krótkoterminowy będzie zakazany – np. tam, gdzie jego nadmiar powoduje znaczne uciążliwości dla mieszkańców.
Nowością jest także rozszerzenie praw wspólnot mieszkaniowych, które będą mogły wnioskować o kontrole lokali wynajmowanych turystom. W przypadku wykrycia uchybień, lokal zostanie usunięty z rejestru, a odmowa kontroli skutkować będzie zawieszeniem numeru identyfikacyjnego.
Konflikt w rządzie i opóźnienia
Jednym z głównych punktów spornych w rządowych dyskusjach są uprawnienia wspólnot mieszkaniowych. Posłowie Polski 2050 postulują, by mieszkańcy mieli prawo decydowania o najmie krótkoterminowym w swoim budynku i zawarli to w swoim własnym projekcie ustawy.
Ministerstwo Sportu i Turystyki przeciwstawia się temu, twierdząc, że to gminy powinny mieć decydujący wpływ, a udział wspólnot może naruszać konstytucyjne prawo własności.
– Zgodnie z konstytucją RP prawo własności można ograniczać jedynie ustawowo i nie naruszając jego istoty. Projekt daje wspólnotom kompetencje do ograniczania korzystania z lokalu, co jest sprzeczne z orzecznictwem Sądu Najwyższego. Taki przepis może szybko trafić do sądów jako niekonstytucyjny – komentuje Ewa Wielgórska, prezeska firmy zarządzającej najmem krótkoterminowym.
Bez uwzględnienia udziału wspólnot i spółdzielni w decyzjach posłowie Polski 2050 nie zgłoszą poparcia dla rządowego projektu.
Po pierwszym czytaniu ustawę Polski 2050 skierowano do komisji, gdzie prace utknęły. Podejmowane były próby wypracowania kompromisu w ramach rządowego zespołu, lecz finalnie brak porozumienia doprowadził do zwrócenia projektu do dalszych konsultacji.
