Projekt ustawy regulującej rynek kryptoaktywów ponownie trafi do sejmowej Komisji Finansów Publicznych. Podczas drugiego czytania zgłoszono kolejne poprawki, a swoje propozycje przedstawiły Konfederacja, Polska 2050 oraz kancelaria prezydenta. Komisja ma wrócić do sprawy jeszcze w czwartek.
Na czwartkowym posiedzeniu Sejmu posłowie wysłuchali sprawozdania z prac nad nowymi przepisami dotyczącymi rynku kryptoaktywów. Dzień wcześniej komisja analizowała cztery różne projekty zmian: rządowy, prezydencki, a także propozycje Polski 2050 i Konfederacji. Ostatecznie to rządowa wersja została uznana za projekt wiodący.
Prezydenckie poprawki wracają do gry
Szef kancelarii prezydenta Zbigniew Bogucki zgłosił w Sejmie pakiet 15 poprawek, choć wcześniej komisja ich nie przyjęła. Wśród najważniejszych propozycji znalazły się m.in. dodatkowa kontrola sądowa nad działaniami nadzorczymi KNF, skrócenie maksymalnego okresu przedłużenia blokady rachunku lub wstrzymania transakcji z 6 do 3 miesięcy, a także odpowiedzialność Skarbu Państwa za szkody powstałe wskutek bezprawnej blokady.
„Tak, żeby tę sprawę zakończyć i przestać kłamać” – zaapelował do rządzących Zbigniew Bogucki.
Także Konfederacja przedstawiła własny zestaw zmian. Poseł Witold Tumanowicz argumentował, że celem poprawek jest bardziej wyważone wdrożenie unijnego rozporządzenia MiCA. Jedna z propozycji ma zagwarantować firmom z branży krypto dostęp do infrastruktury finansowej. Jak przekonywał, dziś zdarza się, że banki wypowiadają takim podmiotom umowy rachunków tylko z powodu charakteru ich działalności.
Kolejne poprawki Konfederacji dotyczą ograniczenia biurokracji i kosztów po stronie rynku. Chodzi m.in. o opłaty nadzorcze, wydatki na tłumaczenia dokumentów oraz procedury dla firm, które już działają. Ugrupowanie chce też sądowej kontroli blokad rachunków oraz wykreślenia części przepisów karnych, które – ich zdaniem – powielają już istniejące sankcje administracyjne albo zapisy z Kodeksu karnego.
Polska 2050 chce niższych opłat i ostrożniejszego nadzoru
Swoje poprawki zgłosiła również Polska 2050. Poseł Adam Gomoła wyjaśniał, że mają one zbliżyć projekt rządowy do rozwiązań proponowanych przez jego ugrupowanie. Wśród postulatów znalazło się m.in. obniżenie maksymalnej opłaty dla emitentów tokenów na rzecz KNF z 0,5 proc. do 0,1 proc. oraz zapis, według którego KNF miałaby sięgać po blokadę stron internetowych dopiero po wykorzystaniu innych dostępnych narzędzi.
W środę komisja zdecydowała się przyjąć jedną z poprawek kancelarii prezydenta. Zakłada ona, że Komisja Nadzoru Finansowego wspólnie z ministrem finansów będzie co roku przygotowywać raport na temat funkcjonowania rynku kryptoaktywów i publikować go w Biuletynie Informacji Publicznej.
Głównym celem procedowanej ustawy jest dostosowanie polskich przepisów do unijnego rozporządzenia MiCA, które ma uporządkować zasady działania rynku kryptoaktywów. Zgodnie z projektem to KNF miałaby zostać organem nadzorującym ten sektor. Komisja otrzymałaby prawo do blokowania rachunków pieniężnych lub rachunków związanych z kryptoaktywami, a także do czasowego wstrzymywania określonych transakcji na 96 godzin, z możliwością dalszego przedłużenia. Rząd chce, by taki wydłużony okres nie przekraczał 6 miesięcy.
Projekt przewiduje również konkretne opłaty. Maksymalna stawka pobierana od emitentów tokenów za nadzór KNF miałaby wynosić 0,5 proc., natomiast w przypadku dostawców usług związanych z kryptoaktywami nie mogłaby przekroczyć 0,4 proc.
Nowe przepisy dałyby KNF możliwość nakładania sankcji na oferujących, emitentów oraz osoby ubiegające się o dopuszczenie kryptoaktywów do obrotu. Kary finansowe mogłyby objąć także osoby zawodowo pośredniczące w transakcjach dotyczących tego rynku.
W ustawie znalazły się też zapisy dotyczące walki z nadużyciami w sieci. W razie naruszenia przepisów KNF mogłaby wpisywać do specjalnego rejestru nieuczciwe domeny internetowe wykorzystywane do działalności związanej z kryptoaktywami. Projekt przewiduje ponadto odpowiedzialność karną za wybrane przestępstwa, m.in. związane z emisją tokenów czy świadczeniem usług bez wcześniejszego zgłoszenia tego do KNF.
To już trzecia próba uchwalenia przepisów regulujących ten obszar. Dwie wcześniejsze ustawy zostały zawetowane przez prezydenta Karola Nawrockiego, który oceniał je jako zbyt daleko idącą nadregulację.
Sprawa robi się pilna także z innego powodu. Wiadomo, że unijne przepisy pozwalają firmom świadczącym usługi w zakresie kryptoaktywów działać bez wymaganego zezwolenia do 1 lipca 2026 roku. Jeśli jednak w Polsce nie zostanie wyznaczony właściwy organ nadzoru, krajowe podmioty mogą utracić możliwość legalnego świadczenia takich usług. W praktyce oznaczałoby to, że na polskim rynku mogłyby działać głównie firmy z zezwoleniem uzyskanym w innym państwie członkowskim.
