Zaledwie kilka tygodni dzieli nas od rozpoczęcia roku szkolnego, a szkoły w całej Polsce wciąż borykają się z poważnym problemem — brakiem nauczycieli. Dyrektorzy nie kryją frustracji, bo choć ogłoszeń o pracę jest mnóstwo, chętnych do podjęcia zatrudnienia praktycznie brak. W desperacji sięgają po nietypowe metody, jak zatrudnianie emerytów czy nawet zatrudnianie osób bez pełnych kwalifikacji — po uzyskaniu zgody kuratoriów oświaty.
Najtrudniejsza sytuacja panuje w województwach mazowieckim (4206 wakatów), małopolskim (2464), dolnośląskim (1696) i śląskim (1660). Problem jest poważny, bo start roku szkolnego zbliża się nieubłaganie, a w połowie lipca liczba ofert pracy dla nauczycieli przekroczyła 20 tysięcy. W sumie dyrektorzy złożyli ponad 49 tysięcy podań o możliwość zatrudnienia pedagogów bez wymaganych kwalifikacji — to liczby, które mówią same za siebie.
Szkoły apelują o pomoc. Zatrudnianie nauczycieli bez pełnych kwalifikacji to już norma?
Dyrektorzy coraz częściej sięgają po tzw. wyjątki i proszą o pozwolenie na zatrudnienie osób, które formalnie nie spełniają wymogów zawodowych. To rozwiązanie, które miało być stosowane wyłącznie w nagłych wypadkach, teraz staje się codziennością. Jak podkreślają kuratoria oświaty, zgoda ta powinna być udzielana w wyjątkowych sytuacjach, kiedy brak nauczyciela uniemożliwia prawidłowe funkcjonowanie szkoły.
„Ostatnio dyrektorka naszej szkoły poprosiła nas, nauczycieli, o pomoc — potrzebne są osoby na stanowiska nauczycieli informatyki i chemii. Mieliśmy przesłać namiary na potencjalnych kandydatów. Nie wiem, czy ktoś się zgłosił, ale sytuacja jest chyba na tyle poważna, że to pierwszy raz, gdy dyrekcja kieruje do nas taką prośbę” — relacjonuje Kinga, nauczycielka z Torunia.
Dodatkowo dyrekcje szukają wsparcia także wśród emerytowanych pedagogów, dokładają więcej godzin obowiązkowych dla obecnych nauczycieli i organizują zastępstwa, aby zapobiec przerwom w zajęciach. Często improwizują także z planem lekcji, aby uczniowie nie zostali bez opieki.
Gdzie dzisiaj najbardziej brakuje nauczycieli? Przedmiotowi specjaliści i psychologowie na wagę złota
Problem z kadrą nauczycielską pogłębia się z roku na rok. Młode pokolenie niechętnie decyduje się na ten zawód, który jest coraz bardziej stresujący, niewdzięczny i słabo opłacany. Do tego dochodzi wypalenie zawodowe i brak uznania ze strony rodziców czy otoczenia. Badania pokazują, że jedynie 28% nauczycieli widzi siebie w zawodzie na kolejne lata.
Największe deficyty odczuwalne są w przypadku nauczycieli przedmiotów zawodowych, ale także anglistów, pedagogów specjalnych (np. oligofrenopedagogika), nauczycieli wychowania przedszkolnego, matematyków, informatyków czy polonistów. Równie duże braki dotyczą nauczycieli wspomagających, psychologów oraz pedagogów szkolnych.
Masz własną opinię na temat obecnej sytuacji w szkołach? Zachęcamy do podzielenia się nią w komentarzach lub przesłania wiadomości do redakcji. Gwarantujemy anonimowość.
