W niedalekiej przyszłości w Unii Europejskiej zaczną obowiązywać nowe regulacje dotyczące limitów płatności gotówką. Zmiany wejdą w życie od 2027 roku i wprowadzą narzucone zasady w przypadku większych zakupów. W praktyce oznacza to, że niektóre transakcje będą wymagać innej formy rozliczenia, a co za tym idzie – dodatkowych formalności. Równocześnie na horyzoncie pojawia się cyfrowe euro, które ma uzupełnić obecną formę płatności.
Choć gotówka nadal jest powszechnym sposobem zapłaty dla wielu mieszkańców Europy, unijne przepisy mają na celu ujednolicenie zasad w zakresie dużych transakcji. Głównym motywem jest skuteczniejsze przeciwdziałanie praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. Nowe reguły wzbudzają dyskusje na temat zakresu kontroli nad finansami oraz przyszłości tradycyjnej gotówki.
Limity dla płatności gotówką – 10 tys. euro i nowe obowiązki przy większych transakcjach
Od 10 lipca 2027 roku wszystkie kraje UE będą musiały stosować przepisy wynikające z rozporządzenia AMLR. Ograniczą one możliwość płacenia gotówką do maksymalnie 10 tysięcy euro w transakcjach objętych regulacjami, co daje ponad 43 tysiące złotych. Limit ten będzie obowiązywał wyłącznie wtedy, gdy jedną ze stron transakcji jest przedsiębiorca. W sytuacji gdy suma przekroczy ten próg, płatność będzie musiała zostać udokumentowana, na przykład poprzez przelew bankowy. Warto zaznaczyć, że nowe przepisy nie dotkną transakcji dokonywanych pomiędzy osobami prywatnymi, o ile żadna ze stron nie prowadzi działalności gospodarczej – w takich przypadkach gotówka pozostanie dopuszczalną formą nawet powyżej limitu. Ponadto państwa członkowskie mogą zdecydować się na wprowadzenie niższych limitów dla określonych transakcji.
Weryfikacja przy płatnościach powyżej 3 tys. euro – nowe wyzwania dla branż
Nowe przepisy nakładają też obowiązek identyfikacji klienta przy transakcjach gotówkowych od 3 tysięcy euro, czyli około 12,9 tysiąca złotych, co ma ułatwić rozpoznawanie prób prania pieniędzy oraz finansowania działalności przestępczej. Zasada ta obejmie szeroki zakres instytucji, takich jak banki, firmy finansowe, agencje nieruchomości, kasyna, zarządcy aktywów, handlowców oraz sprzedawców dóbr luksusowych. Zasady te zostaną również wprowadzone na rynku kryptowalut – giełdy i operatorzy portfeli cyfrowych będą musieli weryfikować tożsamość klientów już przy transakcjach powyżej 1000 euro, co stanowi około 4,3 tysiąca złotych.
Polskie limity w stosunku do unijnych regulacji – co się zmieni?
Warto przypomnieć, że w Polsce od kilku lat obowiązują krajowe limity dotyczące płatności gotówką w transakcjach między przedsiębiorcami. Aktualnie górna granica wynosi 15 tysięcy złotych. Wprowadzenie unijnych przepisów nie oznacza, że Polska musi automatycznie podnieść ten limit – poszczególne kraje mogą bowiem zachować niższe limity, jeśli uznają to za konieczne.
W praktyce nowe zasady mogą mieć największy wpływ na rynek dóbr luksusowych, takich jak samochody, kosztowna biżuteria, drogi sprzęt czy usługi biznesowe. Zmiany wywołują mieszane emocje – zwolennicy podkreślają ich skuteczność w walce z przestępczością finansową, zaś przeciwnicy obawiają się ograniczeń prywatności i stopniowej marginalizacji roli gotówki. Według jednego z badań aż 55% Polaków sprzeciwia się limitom płatności gotówką, podkreślając istotę swobody wyboru formy płatności.
Cyfrowe euro na finiszu testów – gotówka ma pozostać w obiegu
Równocześnie Europejski Bank Centralny realizuje pilotażowy projekt dotyczący cyfrowej waluty euro. W testach bierze udział 36 banków i firm płatniczych, które przez rok sprawdzać będą efektywność tego rozwiązania. Program ma na celu wzmocnienie niezależności europejskiego systemu finansowego od zagranicznych operatorów. EBC jasno deklaruje, że cyfrowe euro ma uzupełniać gotówkę, a nie ją zastępować. Ostateczne wprowadzenie tej waluty na rynek uzależnione jest od wyników testów i zakończenia procesu legislacyjnego.
