Macierzyństwo bywa wyzwaniem w każdym wieku, jednak coraz częściej mówi się uczciwie o trudach rodzicielstwa, bez idealizowania. Szczególnie trudne jest to dla dziewczyn, które zostają mamami przed osiągnięciem 18 lat. Sandra, Dorota i Kamila podzieliły się swoimi historiami o młodym macierzyństwie, a jedna z nich przyznaje otwarcie, że jej ciąża, mimo że miała zaledwie 16 lat, była dokładnie zaplanowana. „Zaszłam w ciążę, bo chciałam stworzyć prawdziwą rodzinę” – mówi Sandra.
Brak wsparcia i złe wybory
Sandra opowiada, że zaszła w ciążę będąc szesnastolatką i zdawała sobie sprawę z konsekwencji intymnych relacji. Jednak podkreśla, że ciąża nie była przypadkowa. W okresie nastoletnim otaczała się osobami, które negatywnie na nią wpływały – była zanurzona w problematycznym środowisku, które ciężko było jej opuścić.
W przeszłości Sandra doświadczyła traumy – została skrzywdzona przez przyrodniego brata, co wywołało u niej bunt i popadła w nałogi oraz konflikty z prawem.
Dziewczyna wspomina, że nigdy nie liczyła na rodzinne wsparcie, bywała wyśmiewana przez rówieśników, a brak prawdziwej miłości skutkował tym, że trzymała się destrukcyjnych osób.
„Bałam się, że całkiem się poddam i stracę siebie. Wtedy postanowiłam, że chcę dziecko, bo to nada nowy sens mojemu życiu” – wyznaje Sandra.
Dla niej ciąża była okazją, żeby stworzyć więź opartą na bezwarunkowej miłości, której sama do tej pory nie zaznała. Nie powiedziała rodzinie o tym, że planowała ciążę tak dokładnie; tylko tłumaczyła, że to była „wpadka”.
Podobna historia dotyczy Doroty, która zaszła w ciążę mając 14 lat. Także ona miała za sobą trudne doświadczenia i buntowniczy okres młodości.
„Rozwód rodziców był dla mnie ciosem, a do tego musiałam zajmować się młodszym bratem i prowadzić dom. Szukałam ucieczki w starszym towarzystwie” – wyjaśnia Dorota.
Wtedy zaczęła sięgać po alkohol i narkotyki, uciekać z domu. Jednak gdy dowiedziała się o ciąży, zerwała z używkami, choć nadal utrzymywała kontakty z niewłaściwymi ludźmi.
„W piątym miesiącu ciąży miałam poważny konflikt w szkole – dostałam kuratora, a druga dziewczyna dostała w twarz” – wspomina Dorota.
Kamila natomiast dowiedziała się o ciąży niedługo po swoich 15. urodzinach. Mimo że znała metody antykoncepcji i rozmawiała o tym z mamą, wiedza była dla niej niewystarczająca.
„Chłopak obiecał, że będzie ostrożny, ale niestety się nie udało” – mówi Kamila. Dodaje, że wiele koleżanek stosuje metody takie jak stosunek przerywany, które są popularne w ich wieku.
Z drugiej strony przyznaje, że ciąża była dla niej pewnym zaskoczeniem, ale też ulgą, ponieważ od rodziców nigdy nie czuła dużo uwagi, a związek dawał jej poczucie bliskości.
Problemy z młodymi ojcami
Chłopak Kamili był od niej starszy o pięć lat. Początkowo cieszył się z wiadomości o ciąży, lecz szybko jego postawa uległa zmianie.
„Stał się bardzo zazdrosny i kontrolujący. Dziecka właściwie nie interesowało się nim, traktował je jako pretekst, by mnie więzić w domu” – mówi Kamila.
Rodzice Kamili nie wspierali jej finansowo poza udostępnieniem mieszkania, więc dziewczyna stała się całkowicie zależna od chłopaka, który wykorzystywał jej sytuację, planując każdy jej krok.
Podobnie było w przypadku Sandry, której związek zaczął się psuć już po narodzinach dziecka. Partner był nerwowy, wszczynał awantury i okazywał przemoc.
„Po dwóch latach zdecydowałam się odejść. Teraz jesteśmy z córeczką już bez niego” – wyznaje Sandra, obecnie 18-latka.
Chłopak Sandry miał problemy z narkotykami, był chorobliwie zazdrosny, a dziewczyna wielokrotnie doświadczała od niego przemocy fizycznej i psychicznej.
Partner Doroty był o dwa lata starszy od niej. Ich znajomość trwała aż 4,5 roku, ale związek zakończył się, gdy córka miała półtora roku.
„Mało pomagał w opiece nad dzieckiem, nasze rozstania były częste, a po niektórych z nich nawet przez trzy miesiące nie widziałem własnej córki” – mówi Dorota. Największym wsparciem była dla niej mama i babcia.
„Dzieci rodzą dzieci” – a jak wygląda prawda?
Kiedy dziewczyny opowiadają o reakcji otoczenia na ich młodzieńcze macierzyństwo, pojawiają się głównie negatywne komentarze, czasem wręcz agresywne.
„Na ulicy słyszałam, że jestem 'nastolatką bez rozumu’ lub, że 'dzieci rodzą dzieci’ i to wielka patologia, mimo że byłam w stałym związku i z nikim innym się nie spotykałam” – tłumaczy Sandra.
Dorota również zetknęła się z podobnymi opiniami, choć bywały też osoby pełne zrozumienia.
„Dziecko jest zawsze cudem, zawsze 'czyste i pachnące’. Na początku bolały mnie te słowa, ale dziś jestem dumna z siebie” – dodaje Dorota.
Dziewczyny podkreślają też swoją dojrzałość i odpowiedzialność, która nierzadko przewyższa postawy matek dojrzałych wiekiem, ale nie gotowych na wychowanie.
Wzajemne wsparcie i lekcje życia
Sandra przyznaje, że dzięki macierzyństwu zaczęła doceniać matkę, która dawała jej wsparcie i wiele wycierpiała przez lata wychowania córki.
„Każdy z nas choć raz mówił rodzicom, żeby się nie wtrącali. Po urodzeniu dziecka widzę, jak dużo trudu mama włożyła, żeby zapewnić mi szczęście i pomóc wyjść na ludzi”
Dorota z kolei planowała oddać dziecko do adopcji, chcąc mu zapewnić jak najlepszy start.
„Największą motywacją do zatrzymania córki była mama, która mnie przekonywała. Teraz wiem, że to był najlepszy wybór” – mówi Dorota. Dodaje, że to mama zajmowała się dzieckiem, podczas gdy ona uczyła się i pracowała.
Wszystkie zgodnie podkreślają, że pogodzenie roli matki z nauką bywało prawdziwym wyzwaniem, ale wsparcie najbliższych było nieocenione.
Macierzyństwo jako punkt zwrotny
Sandra podkreśla, że dzięki dziecku jej życie zmieniło się o całe 180 stopni – zyskała dojrzałość i większe zrozumienie dla własnej matki. Dorota z kolei przyznaje szczerze, że ciąża uratowała ją od dalszego popadania w patologię.
„Gdyby nie ciąża, prawdopodobnie skończyłabym w ośrodku albo innej instytucji” – twierdzi.
Mimo odmiennej sytuacji, dziewczyny są zgodne, że choć dzięki macierzyństwu opuściły destrukcyjne środowiska i uzależnienia, to życie dalekie jest od bajki.
Dorota zna wiele młodych mam, które mimo ciąży dalej trwają w używkach i niewłaściwym towarzystwie.
Sandra obecnie mieszka w Ośrodku Interwencji Kryzysowej, poszukuje pracy i mieszkania, ale buduje coraz silniejszą więź ze swoją córką. Mimo że partner nie zerwał z narkotykami i stosował wobec niej przemoc, odważyła się z nim rozstać.
Dziewczyna nie ukończyła szkoły, a po roku to mama nie mogła dalej jej pomagać z dzieckiem. „Wiem, że będzie trudno, ale wierzę, że najgorsze mamy już za sobą” – podsumowuje.
Choć wszystkie trzy historie to różne drogi, młode mamy łączy jedno – przekonanie, że nie ma sytuacji bez wyjścia. Są silne, bo mają dla kogo walczyć. Dla nich prawdziwymi bohaterkami są matki, które wspierają w tych trudnych momentach.
Dziewczyny przestrzegają jednak młode kobiety, by podejmowały decyzje o współżyciu tylko z osobą, która w razie ciąży będzie wsparciem dla nich i dziecka. Jednocześnie każda z nich doświadczyła przemocy ze strony pierwszego partnera i podkreśla, że nigdy nie wolno akceptować przemocowych zachowań, bo kto raz stosował przemoc, będzie robił to zawsze.
