Na wielkich ekranach pojawił się nowy „Straszny film”, a fani na całym świecie nie mogą uwierzyć własnym oczom, widząc w napisach końcowych nazwiska twórców. Po ćwierć wieku za sterami kultowej serii stoją na nowo jej prawdziwi ojcowie – bracia Marlon, Shawn i Keenen Ivory Wayans. Za tą decyzją kryje się jedna z najbardziej skomplikowanych i burzliwych historii zza kulis Hollywood, która opowiada o bezwstydnym przywłaszczeniu sukcesu, upadku pewnego filmowego imperium oraz triumfalnym powrocie – w roli głównej Harvey Weinstein.
Żeby pojąć, jak wielkie jest to wydarzenie, musimy cofnąć się do roku 2000. Wtedy to bracia Wayans (Shawn i Marlon jako producenci, Keenen Ivory jako scenarzysta) wypuścili do kin pierwszą część „Strasznego filmu” – niskobudżetowej parodii, która bezkompromisowo wyśmiewała najbardziej znane horrory tamtych lat, takie jak „Krzyk” czy „Koszmar minionego lata”.
Ci, którzy pamiętają przełom milenium, z pewnością kojarzą ten film – to był miks brutalnego, wulgarnego, ale zarazem genialnego w swojej prostocie humoru, który nie oszczędzał absolutnie niczego. Kontrowersyjne żarty często balansowały na granicy dobrego smaku, co z jednej strony wielu oburzało, a z drugiej czyniło film niesamowicie popularnym. Produkcja zarobiła na świecie aż 278 milionów dolarów przy skromnym budżecie 19 milionów!
„Straszny film” stał się prawdziwym skarbem dla studia Dimension Films , które należało do braci Boba i Harveya Weinsteinów. Niestety, ten drugi, dziś znany głównie z afery seksualnej i odsiedzenia 16 lat w kalifornijskim więzieniu, odegrał czarny charakter całej historii. Po sukcesie pierwszej części bracia Wayans szybko nakręcili jej kontynuację, która także odniosła sukces – choć już mniejszy (141 milionów przy 45 milionach budżetu).
Twórcy „Strasznego filmu” kontra agresywna polityka Weinsteina
Rozpoczął się jednak poważny konflikt. Jak Marlon Wayans ujawnił w jednym z wywiadów, podpisany z Weinsteinami kontrakt był fatalny i niemal niewolniczy pod względem finansowym.
Znani ze swojej bezwzględności bracia Weinstein nie mieli zamiaru dzielić się uczciwie zyskami, a na dodatek prawdopodobnie działały tam także mechanizmy rasizmu systemowego. Kiedy twórcy poprosili o podwyżkę, dostali odwet w postaci jeszcze gorszej oferty. Co więcej, ich tantiemy za pierwsze dwie części były zaciskane i często zaniżane. Marlon nazwał to wręcz „okrutnym reżimem”, który łamał ludzi i nie zważał na nikogo.
To, czego nie dało się załatwić w rozmowach, stało się decyzją siłową. Choć Wayansowie mieli już scenariusze na „Straszny film 3” i pracowali równolegle nad kolejnymi komediami, studio bez skrupułów ich wyrzuciło. Dowiedzieli się o tym w Wigilię świąt, czytając branżowe doniesienia – brutalne odejście od projektu, który samodzielnie stworzyli.
Weinsteinowie przejęli markę, zatrudnili nową ekipę i zmienili serię w maszynkę do zarabiania pieniędzy, pozbawioną swoistego pazura oryginalnych twórców. Z każdym kolejnym filmem poziom spadał, aż w 2013 roku seria zaliczyła bolesny nokaut – piąta odsłona została skrytykowana przez krytyków (tylko 4% pozytywnych recenzji!) i publiczność, zarabiając niewielkie względem poprzedników 78 milionów dolarów.
Wayansowie mogliby podjąć walkę na drodze sądowej, ale doszli do wniosku, że starcie z potęgą Hollywood zrujnuje ich zdrowie psychiczne. Jak podsumował Marlon:
„Zamiast rozpaczać nad straconymi szansami, woleliśmy tworzyć nowe projekty”.
Przez kolejne lata rozwijali kolejne ostre komedie i mimo wszystko nie schodzili z drogi, która zawsze była dla nich charakterystyczna.
„Straszny film” powraca i tym razem z prawdziwym powrotem twórców
Los jednak zatoczył koło, a Hollywood pokazało, że karma działa bezlitośnie. Po upadku Harveya Weinsteina i bankructwie jego firm (co Marlon określił mianem „zemsty Boga”), prawa do marki „Straszny film” trafiły do nowych właścicieli.
Nowe kierownictwo Miramaxu, kierowane przez Jonathana Glickmana, miało jasną wizję – kolejna część bez oryginalnych twórców mija się z celem. To właśnie nowe studio zaproponowało braciom Wayans powrót z pełną swobodą twórczą, godziwymi honorariami i, co najważniejsze, szacunkiem, który wcześniej był im odmawiany.
Za kamerą stanął Michael Tiddes, mający doświadczenie we współpracy z Wayansami, a cała trójka braci napisała scenariusz i objęła funkcję producentów, wsparty również przez ich brata Craiga. Wracają również kultowe postacie Anna Faris jako Cindy oraz Regina Hall jako Brenda – to prawdziwy hołd dla oryginalnej serii.
Efekt? Nowa komedia zatytułowana po prostu „Straszny film” nie zdobyła sympatii krytyków, ale spragnieni fani docenili powrót ulubionych twórców. Obecnie film zdobywa aż 71% pozytywnych opinii widzów na Rotten Tomatoes. Najważniejsze jednak, że kasowo radzi sobie świetnie – co zwiastuje powrót marki na szczyt i przypieczętowuje hollywoodzki triumf prawdziwych twórców.
