U osób zaszczepionych przeciw ospie prawdziwej często pozostawał widoczny, okrągły lub owalny ślad w górnej części ramienia. Taka blizna powstawała po wygojeniu się zmiany skórnej i była uważana za sygnał, że szczepionka „przyjęła się” i wywołała oczekiwaną odpowiedź immunologiczną.
Dlaczego szczepionka na ospę prawdziwą zostawia bliznę?
Proces szczepienia różnił się od tradycyjnego zastrzyku. Personel medyczny stosował specjalną rozwidloną igłę, którą wielokrotnie nakłuwał skórę po uprzednim zanurzeniu jej w preparacie szczepionkowym. Ta metoda prowokowała miejscową reakcję skórną – po kilku dniach pojawiała się bolesna, zaczerwieniona i swędząca zmiana, która następnie goiła się, często pozostawiając trwały ślad.
Preparat ACAM2000, stosowany obecnie jako szczepionka przeciw ospie, zawiera żywego wirusa krowianki – gatunku mniej niebezpiecznego niż wirus ospy prawdziwej, ale wystarczającego, by wywołać odpowiednią odporność. Po 3-4 dniach od szczepienia można zaobserwować reakcję skóry. Po około 6-8 dniach oceniano, czy powstał typowy ślad. W przypadku jego braku czasem zalecano powtórne szczepienie.
Typowa blizna miała wielkość małej monety i często była lekko zapadnięta względem otaczającej skóry. Preparat Dryvax, który był stosowany wcześniej, szczególnie często pozostawiał takie ślady, choć dziś nie jest już dostępny.
Blizna po BCG a ślad po szczepieniu na ospę prawdziwą
Podobne blizny pozostawia szczepionka BCG przeciw gruźlicy, którą nadal stosuje się w krajach o wyższym ryzyku zachorowań. Zarówno po BCG, jak i po szczepieniu na ospę, w miejscu podania może powstać pęcherz, następnie strup, a w efekcie trwała blizna.
Różnice widoczne są w wyglądzie śladów. Blizna po BCG jest zwykle uniesiona w środku i ma regularne, zaokrąglone brzegi, podczas gdy ślad po szczepionce na ospę jest częściej lekko zapadnięty z nieregularnymi krawędziami.
Jak zmniejszyć widoczność blizny po szczepieniu?
Jeśli blizna po szczepieniu przeszkadza, warto skonsultować się z dermatologiem. Istnieje kilka metod, które mogą pomóc w redukcji blizn, m.in. zastrzyki sterydowe, wypełniacze skórne czy laserowe wygładzanie powierzchni skóry.
Dodatkowo istotne jest stosowanie kremów z filtrem UV oraz preparatów nawilżających okolice blizny, ponieważ skóra tam bywa bardziej wrażliwa. Dermatolog może także przepisać specjalne kremy na blizny lub polecić kosmetyki maskujące, takie jak pudry i korektory, które skutecznie ukrywają ślad na skórze.
