Europejski system ETIAS, czyli Elektroniczny System Informacji i Zezwoleń Podróżnych, prawdopodobnie nie zadebiutuje wcześniej niż w 2027 roku. Jego uruchomienie zostało przesunięte ze względu na kłopoty techniczne oraz obawy o chaos na lotniskach.
Jak wynika z doniesień, ETIAS, mający na celu ułatwienie kontroli podróżnych zwolnionych z obowiązku wizowego wjazdu do krajów UE, zostanie wdrożony dopiero za kilka lat. Decyzja zapadła po problemach, jakie wywołał system EES uruchomiony w kwietniu i powodujący korki na lotniskach w całej Europie.
Co to jest ETIAS i kogo obejmie?
ETIAS to zautomatyzowany system, który będzie wymagał wcześniejszego zgłoszenia podróży online dla obywateli ponad 60 krajów, korzystających z ruchu bezwizowego. Wśród nich znajdują się m.in. mieszkańcy Wielkiej Brytanii, USA, Kanady, Australii, Japonii, a także Ukrainy, Gruzji i Mołdawii. Po wdrożeniu ETIAS osoby te będą zobowiązane do złożenia wniosku na co najwyżej 90-dniowy pobyt w UE w każdej 180-dniowej perspektywie. System ma zwiększyć bezpieczeństwo, eliminując potencjalne zagrożenia i ograniczając nielegalną imigrację.
Podobieństwo systemu ETIAS do amerykańskiego ESTA jest tutaj wyraźne.
Za złożenie wniosku zapłacimy 20 euro, a następnie przejdziemy przez wstępne kontrole bezpieczeństwa. Według informacji zbliżonych do sprawy, agencja EU-Lisa odpowiedzialna za wdrożenie systemu, planowała w czerwcu podjąć decyzję o przesunięciu startu ETIAS na późniejszy termin, aby mieć pewność, że będzie on działać bez zakłóceń. Ostateczna data wprowadzenia systemu leży w gestii Komisji Europejskiej, po zakończeniu pomyślnych testów.
– Przygotowania do uruchomienia ETIAS są w toku. Jednak, jak przy każdym dużym projekcie informatycznym, na decyzję mają wpływ różne czynniki – powiedział przedstawiciel Komisji Europejskiej. Wiadomo też, że nadal występują pewne problemy techniczne, a ryzyko powtórzenia sytuacji z systemem EES jest powodem ostrożności.
Problemy z EES powodują opóźnienia
System EES, który miał być wprowadzony już w 2022 roku, to elektroniczna rejestracja podróży, która zastępuje tradycyjne stemplowanie paszportów. Wymaga on pobierania odcisków palców i zdjęć twarzy od osób spoza UE i strefy Schengen. Po wdrożeniu w kwietniu tego roku powodował jednak nieprzewidziane zatory na lotniskach. Premiera systemu odbyła się, gdy wiele portów lotniczych nie było odpowiednio przygotowanych na taką zmianę, co wywołało krytykę polityków, na czele z premierem Portugalii Luisem Montenegrem.
Jednak komisarz UE ds. wewnętrznych, Magnus Brunner, w liście skierowanym do przewoźników wskazał, że odpowiedzialność za problemy z kolejkowaniem nie leży tylko po stronie systemu, ale także rządów poszczególnych krajów, które nie zapewniły wystarczającego personelu i infrastruktury.
Obawy związane z powtórzeniem się takiego scenariusza są głównym powodem, dla którego ETIAS został wstrzymany do czasu pełnego opanowania kwestii związanych z EES.
– Najpierw musimy ustabilizować działanie systemu EES, zanim dodamy kolejny, który może ponownie przeciążyć system na lotniskach – zdradza osoba znająca kulisy projektu. Do tego momentu procedury przy wjazdach pozostaną bez zmian.
Opóźnienia w ETIAS to reakcja na realne ryzyko zakłóceń w obsłudze podróżnych. Zarówno pasażerowie, jak i branża lotnicza mogą odetchnąć z ulgą, choć monitorowanie sytuacji na europejskich lotniskach pokazuje, że wyzwania wciąż są ogromne.
