Małe dziewczynki znajdujące się w spektrum autyzmu zwykle otrzymują diagnozę znacznie później niż chłopcy, a niekiedy wcale. W efekcie rzadziej mają dostęp do odpowiedniej pomocy, co sprawia, że muszą same radzić sobie z wyzwaniami tego zaburzenia. Skąd bierze się taka sytuacja?
Autyzm to zaburzenie neurorozwojowe, którego symptomy mogą pojawiać się już we wczesnym dzieciństwie. Często objawia się problemami w nawiązywaniu relacji społecznych oraz występowaniem nietypowych zachowań. Osoby z autyzmem często są mocno przywiązane do rutyny i źle tolerują zmiany, które wywołują u nich stres. Ich zainteresowania mogą skupiać się na wąskiej dziedzinie, którą rozwijają z dużą intensywnością. To zaburzenie objawia się różnorodnie u każdej osoby, co tłumaczy termin „spektrum autyzmu”.
Wielu ludzi z autyzmem ma trudności w rozumieniu zachowań innych, co utrudnia im tworzenie bliskich więzi. Dane pokazują, że autyzm diagnozuje się częściej u chłopców niż u dziewczynek. Początkowo sądzono, że to kwestia biologii, jednak nowsze badania wskazują na inne przyczyny.
Dlaczego autyzm u dziewczyn jest tak rzadko rozpoznawany? „Umiejętnie maskują objawy”
Według ekspertów narzucone społeczne wyobrażenia na temat autyzmu są nieaktualne i nie uwzględniają różnic w przebiegu choroby u obu płci. Brak tej wiedzy powoduje, że lekarze mają trudności z prawidłowym rozpoznaniem autyzmu u dziewczynek. Badania przeprowadzone na Brown University wskazują, że diagnoza u dziewczyn następuje średnio o 1,5 roku później niż u chłopców i często bywa błędna.
Przyczyną jest fakt, że dziewczynki cechują się lepszymi zdolnościami społecznymi i skuteczniej ukrywają swoje trudności. Dr Miki Lee Elembaby, psycholożka z Nowego Jorku zajmująca się diagnostyką autyzmu, wyjaśnia, że mimo problemów w kontaktach społecznych, dziewczynki potrafią świetnie bawić się w „udawanie”. Ta zabawa wymaga wyobraźni oraz myślenia abstrakcyjnego i kreatywnego, co pozwala im skutecznie ukrywać swoje trudności i sprawia, że rozpoznanie autyzmu jest znacznie trudniejsze.
„Dziewczynki często angażują się w opowiadanie historii i zabawę w udawanie, mając jednocześnie problemy z niepisanymi normami społecznymi. Dzięki temu wypracowują strategie, które pozwalają im się ‘wtopić w tłum’, co bardzo komplikuje prawidłową diagnozę.”
– podkreśla specjalistka. Efekt jest taki, że wiele dziewczynek z autyzmem nie dostaje koniecznego wsparcia. Dr Elembaby zwraca także uwagę, że choć dziewczynki mają trudności w relacjach społecznych, potrafią nawiązywać przyjaźnie łatwiej niż chłopcy, chociaż często odczuwają przy tym zmęczenie takim sposobem funkcjonowania.
„Ich potrzeby społeczne są bardziej ukierunkowane wewnętrznie, przez co stają się mniej widoczne.”
Typowe objawy autyzmu u dziewczynek bywają trudniej zauważalne
Według Narodowego Towarzystwa Autystycznego ważnym aspektem spektrum autyzmu są także powtarzalne i intensywnie ukierunkowane zachowania, które jednak u dziewczynek mogą być pomijane lub błędnie interpretowane jako typowe dla ich płci. Przykładowo, podczas gdy u chłopców obserwuje się na przykład kołysanie się na boki czy zainteresowanie pojazdami, u dziewczynek mogą to być takie czynności jak kręcenie włosami, które często występują również u dzieci neuronormatywnych. Podobnie niektóre z ich pasji, jak zamiłowanie do czytania książek, mogą pozostać niezauważone, mimo że wykonywane są z dużą intensywnością.
