Niespodziewanie, bez żadnych wyjaśnień, rosyjski rząd zdecydował się na zamknięcie przejść kolejowych na granicach z Finlandią, Estonią oraz Łotwą. W estońskiej stolicy już podejrzewają, że ta decyzja ma na celu przerzucenie tranzytu do rosyjskich portów nad Bałtykiem.
Od 1 lipca całkowicie wstrzymano kolejowe połączenia między Rosją a wymienionymi państwami. Informacja o tym pojawiła się tuż przed weekendem, gdy Rosja oficjalnie ogłosiła „tymczasowe” zamknięcie kluczowych przejść granicznych ze swoimi zachodnimi sąsiadami.
W krótkim rozporządzeniu podpisanym przez premiera Michaiła Miszustina wskazano, że zamknięcie obejmuje ruch osób, pojazdów oraz ładunków na kilku kolejowych szlakach. Niestety, dokument nie tłumaczy przyczyn takiego kroku ani nie podaje terminu zakończenia zawieszenia.
Dodatkowe opłaty i utrudnienia dla Finlandii
Na tym nie koniec – w osobnym rozporządzeniu rosyjski urząd antymonopolowy FAS wprowadził od lipca znaczące podwyżki opłat za przewozy towarów do Finlandii. Stawki transportu mają wzrosnąć aż ośmiokrotnie w porównaniu z dotychczasowymi cenami kolei RŻD.
Co więcej, przewóz surowców takich jak nikiel czy bezwodny amoniak do północnej Finlandii, gdzie graniczne przejście pozostaje otwarte, będzie obciążony dodatkowymi opłatami zwiększającymi koszt jeszcze bardziej.
Rosyjska ofensywa na porty i polityczne tło
Ekspert ds. transportu Raivo Vare w wywiadzie dla estońskiej telewizji ocenił, że Moskwa wykorzystuje ten ruch zarówno w celach politycznych, jak i ekonomicznych.
„To jasny przekaz: dotychczasowe szlaki kolejowe służyły do transportu towarów nienaruszonych przez sankcje, a także przesyłek w kierunku Azji Środkowej. Teraz ruch ten zostanie skierowany głównie do rosyjskich portów, co faworyzuje interesy Moskwy” – wyjaśniał specjalista.
Zwrócił też uwagę, że rosyjskie terminale nad Bałtykiem borykają się obecnie z problemami po atakach ukraińskich dronów, które silnie ograniczyły ich możliwości operacyjne.
Dodatkowo Vare zasugerował, że decyzja może mieć związek z trudnościami finansowymi rosyjskich kolei, które obcinają inwestycje oraz stoją w obliczu kryzysu paliwowego. Rosyjskie spalinowozy, które obsługiwały przejścia graniczne, zużywają duże ilości oleju napędowego – teraz Moskwa ogranicza ten kosztowny ruch.
„Rosyjskie koleje pod względem ekonomicznym najmocniej skorzystają na zamknięciu tych przejść. Decyzja ta niesie jasny przekaz: 'nie potrzebujemy was po drugiej stronie granicy'” – podsumował ekspert z Estonii.
Mimo wszystko nie jest jasne, co dokładnie popchnęło władze Rosji do tak nagłego odcięcia tras bez uprzedniego powiadomienia. Normalnie operatorzy kolejowi dostają czas na dostosowanie, by uniknąć kosztownych zamieszania i zakłóceń w dostawach, które teraz muszą szybko się przystosować do zmian.
