Unia Europejska przygotowuje się do znacznej zmiany w podejściu do kwestii migracji, rozważając powołanie specjalnych centrów deportacyjnych, które powstałyby poza granicami Wspólnoty już w przyszłym roku i byłyby finansowane z europejskiego budżetu.
Cały projekt ma zostać wsparciem z funduszy unijnych. Premier Danii, Mette Frederiksen, bez ogródek przyznaje, że ta zmiana wynika z nacisków związanych z rosnącym poparciem ugrupowań skrajnie prawicowych w Europie. Szefowa rządu ujawnia, że trwają poważne rozmowy dotyczące pozyskania środków z Brukseli na budowę takich ośrodków w krajach spoza Europy.
Dania przewiduje, że pierwszy ośrodek tego typu zacznie działać na przełomie 2026 i 2027 roku, zaś pierwsze testy systemu zostaną przeprowadzone w ciągu najbliższych dwunastu miesięcy. Wysyłanie migrantów poza europejskie granice od dawna było tematem tabu, ale dziś coraz więcej państw unijnych otwarcie popiera tę koncepcję.
Wcześniej Dania próbowała realizować takie rozwiązania samodzielnie, m.in. prowadząc negocjacje z Rwandą w sprawie przesiedlania tam osób ubiegających się o azyl. Plan ten jednak został porzucony z powodu kontrowersji i obaw o prawa człowieka. Dlatego teraz duński rząd stawia na wspólnotową inicjatywę i chce, aby to Bruksela zajęła się finansowaniem i organizacją takich miejsc.
Sytuacja nabrała tempa, ponieważ aż 19 państw Unii chce iść śladem Włoch, które już posiadają swoje centrum dla migrantów w Albanii. Co ciekawe, prawnicy unijni orzekli, że takie rozwiązania są zgodne z prawem, pod warunkiem zapewnienia bezpieczeństwa i poszanowania praw osób tam przebywających.
Teraz to zadaniem poszczególnych krajów jest przygotowanie szczegółowych planów realizacji tego pomysłu. Nie wszyscy jednak okazują się entuzjastami tych zmian – zdecydowany opór wykazuje m.in. Francja. Prezydent Emmanuel Macron jasno deklaruje, że nie zamierza wspierać finansowo tego projektu z budżetu UE. Podkreśla także, że nie wierzy w jego skuteczność i uważa, że takie działania stoją w sprzeczności z fundamentalnymi wartościami, na których opiera się Europa.
Mette Frederiksen zapewnia, że przy stawianiu nowych ośrodków będą ściśle przestrzegane normy praw człowieka, chociaż szczegóły dotyczące kontroli i zarządzania takimi miejscami nadal nie zostały ujawnione. Prognozuje, że będą one funkcjonować na transparentnych zasadach i zgodnie z międzynarodowymi przepisami.
Wokół tego tematu narasta napięcie. Ostatnio Parlament Europejski zatwierdził nowe regulacje umożliwiające tworzenie tego typu ośrodków dla osób, które nie otrzymały zgody na pobyt. Podczas głosowania posłowie wzywali głośno do szybkiego odesłania migrantów.
Premier Danii nie zdradza na razie, z którymi krajami spoza Europy trwają rozmowy, ale podsumowuje całą sytuację słowami: Europa przestaje ograniczać się do debat o granicach i zaczyna działać. Decyzje dotyczące migrantów coraz częściej będą podejmowane poza naszym kontynentem.
