W świecie show-biznesu znaczące osobowości często otwarcie wyrażają swoje poglądy polityczne, jednak nie brakuje też takich, które starannie ukrywają swoje zdanie. Okazuje się jednak, że unikanie tematów politycznych nie zawsze chroni przed krytyką czy kontrowersjami.
Znane osoby mają za sobą ogromną popularność i liczne grono odbiorców, co sprawia, że ich słowa mają moc. W mediach coraz częściej pojawiają się nagłówki o gwiazdach, które nie boją się komentować spraw politycznych. Do grona takich artystów należą m.in. Joanna Szczepkowska, Maja Ostaszewska, Krystyna Janda, Julia Kamińska czy Andrzej Seweryn. Jednak temat ich zaangażowania wywołuje wiele emocji – od krytyki, przez zarzuty o agitację, aż po społeczny ostracyzm. Pojawia się pytanie: czy naprawdę można pozostawać całkowicie neutralnym, będąc osobą publiczną?
Aktorzy jako głosy społeczne
Trudno zaprzeczyć, że dziś publiczność nie interesuje się już tylko talentem aktora czy wokalisty, ale także tym, co robi poza sceną czy ekranem. W social mediach śledzimy ich styl życia, opinie i postawy. Popularność to dziś nie tylko zdolności artystyczne, ale również „marka osobista” – obraz budowany przez wartości i przekonania gwiazd.
– Publiczne osoby mają pewne zobowiązania, choć nie muszą wypowiadać się na każdy temat – komentuje Robert Biedroń. – Budowanie marki to pokazanie swoich wartości poprzez twórczość i działania. Każdy ma poglądy, które prędzej czy później ujawniają się w tym, co robi i reprezentuje. Osobiście nie cenię biernej postawy wobec ważnych spraw zwłaszcza gdy dotyczą one podziałów społecznych i ataków na określone grupy. Przestrzeń publiczna jest z natury polityczna, więc nawet milczenie mówi coś publiczności – podsumowuje.
– Decyzja, czy publicznie prezentować poglądy polityczne, zawsze należy do danej osoby – dodaje Borys Budka. – W czasach nasilającego się populizmu i hejtu wiele osób woli zachować ostrożność – wyjaśnia.
Jednak nie brakuje również sytuacji, gdy nawet gwiazdy znane z dystansu do polityki wybierają publiczne zaangażowanie. Przykładem jest Anna Lewandowska, która w 2022 roku zdecydowanie skrytykowała kontrowersyjne wypowiedzi polityków dotyczące kobiet, czym wywołała szeroki rezonans w mediach.
Nie tylko mowa, ale konsekwencja
Ekspertka od public relations Żaneta Kurczyńska podkreśla, że największym błędem celebrytów jest nie tyle mówienie o polityce, co robienie tego niekonsekwentnie i tylko wtedy, gdy jest to modne.
– Kiedy odbiorcy dostrzegają wybiórcze lub opportunistyczne wypowiedzi, tracą zaufanie znacznie szybciej niż wobec osób konsekwentnych, nawet jeśli ich poglądy są kontrowersyjne – wyjaśnia Kurczyńska.
Publiczne manifestowanie opinii to ryzykowna droga – można spotkać się z krytyką, hejtem, czy oskarżeniami o wykorzystanie tematu do własnych korzyści. Często motywacją jest doświadczenie życiowe i przekonania wynikające z wychowania, jak podkreśla Dorota Naruszewicz, która aktywnie komentuje polityczne wydarzenia.
– Od zawsze interesowałam się tym, co dzieje się w kraju. Nie traktuję tego jako misji, ale jako obywatelską powinność. Chcę mieć wpływ na otaczającą rzeczywistość i dlatego wypowiadam się, gdy jest to dla mnie ważne. Nie wyobrażam sobie udawać, że polityka mnie nie dotyczy – tłumaczy.
Aktorka podkreśla, że decyzja o udziałach w debacie publicznej zawsze wiąże się z konsekwencjami, którym trzeba stawić czoła, ale nigdy nie bała się utraty sympatii innych.
Podobnie myśli Julia Kamińska, która stara się łączyć swoje wartości z twórczością.
– Tematy społeczne są dla mnie istotne i naturalnie przenikają do mojej pracy. Sztuka zawsze była formą komentowania świata i inicjowania dyskusji – mówi. Wolę być szczera i prawdziwa, nawet jeśli to oznacza brak zgody z częścią odbiorców.
Jednocześnie szanuje wybory innych gwiazd, które decydują się zachować neutralność.
Głosować własnym rozumem
Co zatem z wpływem celebrytów na polityczne decyzje ich fanów? Przykład wyborów prezydenckich w USA w 2024 roku pokazuje, że poparcie gwiazd, takich jak Taylor Swift, niekoniecznie przekłada się na zmianę preferencji wyborczych odbiorców. Badania pokazują, że tylko niewielka grupa ludzi przyznaje, iż opinie celebrytów wpłynęły na ich decyzję.
Zaledwie 9% badanych deklarowało większe poparcie dla kandydatki dzięki wsparciu Swift, podczas gdy 13% doświadczyło efektu odwrotnego – zniechęcenia.
Raport z 2019 r. wskazuje również, że większość ludzi nie traktuje politycznych opinii znanych osób poważnie – aż 65% twierdzi, że nie mają one wpływu na ich wybory, a tylko 11% mogłoby pod ich wpływem zmienić zdanie.
Ważne jest zatem, by słuchać innych, ale przede wszystkim kierować się własnymi przekonaniami i rozróżniać, kto rzeczywiście działa z przekonania, a kto traktuje politykę jako narzędzie do zdobywania popularności.
– Najlepiej sprawdzają się ci, którzy jasno komunikują swoje wartości i są konsekwentni. Wtedy nawet krytycy potrafią ich szanować za autentyczność – podsumowuje Kurczyńska. Ci, którzy próbują przypodobać się wszystkim, ostatecznie nie zdobywają niczyjego zaufania.
