Niedawno odkryłem, że mam w pracy nieproszonych współlokatorów. W moim biurze coworkingowym pojawił się niespodziewany intruz, którego szybko musiałem usunąć.
Ostatnio Bartosz Godziński opowiadał o nietypowych mieszkańcach balkonu – dzikich pszczołach zasiedlających parasol. Mnie również spotkała podobna, choć znacznie bardziej niepokojąca sytuacja.
W piątkowy wieczór, gdy sprzątałem biuro, zauważyłem na ramie okna małego gościa – niewielkiego, mierzącego około pół centymetra, powolnego i nieco wycofanego, lecz z potencjalnie groźnym nastawieniem. Ku mojemu zdziwieniu, był to kleszcz.
Jakiego rodzaju pasożyt to może być?
Nie znam dokładnie gatunku tego pajęczaka. Dopiero następnego dnia przyszło mi do głowy, że warto byłoby przekazać znalezisko w ramach akcji Narodowe Kleszczobranie prowadzonej przez Uniwersytet Warszawski. Może to oznaczać, że to nie jest zwyczajny kleszcz.
Najbardziej wyróżniał go rozmiar – miał około 5-6 mm, co jest większe niż przeciętny „zwykły” kleszcz. Nie był to też słynny afrykański gatunek Hyalomma, który jest znacznie większy. Możliwe, że mamy do czynienia z przedstawicielem rodziny obrzeżkowatych.
Nie mam niestety lepszych zdjęć tego zwierzęcia. Gdy je zobaczyłem, zamiast sięgać po aparat czy telefon z zoomem, wolałem się upewnić, że to nie groźny insekt jak krwiożercza pluskwa, szczególnie że na pobliskim osiedlu toczy się ich inwazja – na szczęście nie sięgają jeszcze mojego miejsca zamieszkania.
Zdjęcie oraz własne obserwacje jednoznacznie wskazują, że to kleszcz – poza budową ciała i liczbą odnóży, istotne było jego zachowanie. Był nieruchomy, a po zauważeniu zagrożenia czy potencjalnej ofiary, czyli człowieka, zaczął się powoli przemieszczać, zapewne w panice lub w poszukiwaniu pożywienia.
Odkładając żarty na bok, choć obecność takiego pasożyta mogła zaskakiwać, nie byłem całkowicie zaskoczony – choć początkowo nie wierzyłem, wiedziałem, że to możliwe.
Takie sytuacje nie są nowością w Krakowie
Wydarzyło się to na krakowskim osiedlu z wielkiej płyty. Kleszcze w mieszkaniach nie są tu rzadkością, szczególnie w starszych budynkach. W tym mieście odkryto nawet endemiczny gatunek obrzeżka polskiego.
Wielokrotnie docierały do mnie relacje o kleszczach w domach, które jednak często odnosiły się do kamienic. Stare budownictwo sprzyja obecności ptaków, a także zapewnia liczne szczeliny i zakamarki, ułatwiające pajęczakom dostanie się do środka. Dodatkowo wyższa wilgotność sprzyja rozwojowi kleszczy.
W omawianym przypadku ptactwo pojawia się sporadycznie, a gołębie preferują raczej dachy i zacienione miejsca. Budynek ma prostą elewację i dobrze nasłonecznione ściany – warunki raczej nieprzyjazne dla kleszczy.
Jak mógł dostać się do mieszkania?
Niestety dwie najpopularniejsze hipotezy tutaj nie sprawdzają się. Kleszcze często trafiają do domów wraz ze zwierzętami, które je przenoszą. Drugą opcją jest transport pasożyta na ubraniu.
W moim przypadku pierwsza możliwość odpada, ponieważ nie mam żadnego czworonoga. Druga również jest mało prawdopodobna, ponieważ pomieszczenie nie było używane przez kilka dni. Dodatkowo wszystkie okna są zabezpieczone moskitierami, a system wentylacji znajduje się po przeciwnej stronie mieszkania.
Najbardziej prawdopodobne jest więc, że pasożyt znalazł niewielką nieszczelność w oknie i tak dostał się do środka. Niedawno również miałem niespodziewanego gościa – zupełnie nieszkodliwego skakuna, co sugeruje, że szczeliny mogą istnieć.
Jeśli chodzi o działania zapobiegawcze – sytuacja wydaje się pojedyncza i raczej przypadkowa, ale uszczelnianie okien, kontrola elewacji i dokładne czyszczenie moskitier znalazły się na mojej liście obowiązków na najbliższy czas.
