Izrael oficjalnie oświadczył, że nie uczestniczy w ramowym porozumieniu zawartym między USA a Iranem – poinformowało biuro premiera Benjamina Netanjahu. Dokument zakłada m.in. złagodzenie sankcji na Teheran, co wywołało mieszane reakcje.
Według prezydenta Donalda Trumpa, memorandum dotyczące porozumienia ma zostać wkrótce podpisane. W czwartek wieczorem (11 czerwca) Trump odwołał planowany atak na Iran i zapewnił, że negocjacje na najwyższym szczeblu irańskiego kierownictwa zostały zatwierdzone.
Trump zapowiada ostateczne uzgodnienia. Izrael stanowczo się wycofuje
Prezydent USA ogłosił, że wszystkie strony zaangażowane w porozumienie zaakceptowały warunki "zarówno na poziomie strategicznym, jak i szczegółowym". Wśród uczestników wymienił Stany Zjednoczone, Izrael, Arabię Saudyjską, Zjednoczone Emiraty Arabskie, Katar, Turcję, Pakistan, Bahrajn, Kuwejt, Jordanię oraz Egipt, a także "inne" kraje partnerskie.
Jednak izraelski premier Benjamin Netanjahu szybko zdementował informacje o udziale Izraela w tym porozumieniu. Mimo to wyraził podziękowanie dla zaangażowania prezydenta USA w osiągnięcie porozumienia.
Jak podają informacje, wstępny konsensus został wypracowany w środę (10 czerwca) po długich negocjacjach między katarskim mediatorem Alim Al-Thawadim oraz irańskim ministrem spraw zagranicznych Abbasem Araghchim.
"Umowa otrzymała akceptację irańskich władz na wysokim szczeblu, jednak prawdopodobnie nie została jeszcze zatwierdzona przez Najwyższego Przywódcę, ajatollaha Chameneiego" – ujawniły anonimowe źródła znające kulisy rozmów.
Trump przewiduje, że podpisanie dokumentu odbędzie się najpóźniej w nadchodzący weekend, choć rzecznik irańskiego MSZ podkreślił, że Teheran jeszcze nie podjął ostatecznej decyzji.
Kluczowe postanowienia porozumienia – na czym polega deal?
Prezydent USA nie ujawnił szczegółów końcowych ustaleń. Źródła podają, że na stole jest natychmiastowe otwarcie cieśniny Ormuz bez pobierania opłat oraz złagodzenie sankcji na Iran, które będzie uzależnione od przestrzegania warunków porozumienia. Konkretna data zniesienia sankcji nie została jeszcze ustalona i będzie ściśle związana z realizacją umowy.
Wysoki rangą amerykański urzędnik zaznaczył, że memorandum "szczegółowo reguluje wszystkie kwestie nuklearne" i "spełnia oczekiwania USA". Iran miałby zobowiązać się, że nie będzie dążył do posiadania broni jądrowej. Z kolei Trump rozważa opcję ograniczenia zasobów wzbogaconego uranu w Iranie pod nadzorem inspektorów ONZ, co ma być jednym z mechanizmów wyjścia z impasu.
Co z zamrożonymi aktywami Iranu?
Wciąż niejasna pozostaje kwestia miliardów dolarów należących do Iranu, które zostały zablokowane za granicą. Iran naciskał, by część tych środków została uwolniona natychmiast po podpisaniu wstępnej umowy, natomiast Stany Zjednoczone preferują wypłatę pieniędzy w transzach, zgodnie z realizacją warunków porozumienia.
W ostatnich dniach USA, Iran i Katar dyskutowały nad mechanizmem umożliwiającym dostęp Iranu do części zamrożonych środków na terenie Kataru, przeznaczonych na zakup dóbr humanitarnych. Pojawiały się też przypuszczenia o dodatkowym tajnym dokumencie regulującym tę sprawę, jednak Trump temu zaprzeczył.
Tekst przygotowała Wiktoria Beczek
